PHAN KẾ AN

Phan Kế An, sinh ngày 20/3/1923 tại thôn Mông Phụ, xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây. Cha ông là Khâm sai đại thần Phan Kế Toại, từng giữ chức Bộ trưởng Nội vụ, Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa. Phan Kế An đã tham gia khóa XVIII (1944-1945) tại Trường Mỹ thuật Đông Dương (nay là Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam) và trở thành một trong những hội viên đầu tiên của Hội Mỹ thuật Việt Nam. Ông có nhiều đóng góp cho sự phát triển của ngành công nghiệp điện ảnh tại Việt Nam.


Ông là một trong những họa sĩ sớm tham gia hoạt động sinh viên cứu quốc cách mạng tháng Tám năm 1945 tại Hà Nội. Khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ông cùng với nhiều nghệ sĩ khác đã đến Việt Bắc để tham gia công tác tại Hội Văn hóa Cứu quốc. Tại đây, Phan Kế An đã làm việc với nhiều hoạ sĩ đàn anh như Mai Văn Nam, Tạ Thúc Bình, Vĩnh Noãn, Mai Văn Hiến, Lê Phả, Kim Đồng, Phan Thông, Nguyễn Tư Nghiêm, Tôn Đức Lượng, Nguyễn Văn Thiện...

Sau đó, ông chuyển sang làm việc tại tòa soạn Báo Sự thật, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Trường Chinh. Phan Kế An được giao nhiệm vụ vẽ ký họa về Bác Hồ, một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng và tôn trọng của họa sĩ này. Trong thời gian ông còn sống và vẽ Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã học được nhiều bài học quý giá từ Người. Ông đã sáng tác hơn 20 bức ký họa về Chủ tịch, trong đó mỗi bức đều chứa đựng niềm tin tôn giáo và cảm xúc sâu sắc của ông đối với Người. Nhiều bức đã tham gia và phát hành khắp các chiến khu, được coi là những tác phẩm đại diện cho mỹ thuật đương đại Việt Nam. Nhưng bức vẽ ký họa đơn giản bằng bút chì mà Bác và ban biên tập đã chọn đăng trên báo Sự Thật (tiền thân của báo Nhân Dân) tháng 12/1948 là ấn tượng sâu sắc nhất với họa sĩ. Chủ đề Bác Hồ đã trở thành nguồn cảm hứng cho ông suốt đời. Ngay cả khi không còn gặp được Người, anh vẫn vẽ Chủ tịch bằng tình yêu và tất cả tình cảm của mình.

Họa sĩ Phan Kế An là một danh nhân văn hóa Việt Nam nổi tiếng với những tác phẩm hội họa và biếm họa. Tác phẩm của ông được đánh giá cao về chất lượng nghệ thuật và phong cách hiện thực, đa dạng về đề tài, bao gồm những hình ảnh về lãnh tụ, kháng chiến và sinh hoạt của các dân tộc miền núi và trung du, mang đến cảm xúc chân thật và lắng nghe.

Ngoài chân dung Bác Hồ, Phan Kế An còn vẽ chân dung của nhiều văn nghệ sĩ ở Việt Nam có uy tín và nổi tiếng, có phong cách sắc lai và chân thật như Nguyên Hồng, Thế Lữ, Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Tuân, Hoài Thanh, Hoàng Trung Thông, Trần Lê Văn, Quang Dũng, Hoàng Cầm và Anh Thơ, cùng với nhiều người khác.

Với hơn 70 năm sáng tác, Phan Kế An đã tham gia nhiều cuộc triển lãm và được trao nhiều giải thưởng lớn, bao gồm Giải thưởng trong Triển lãm Mỹ thuật tháng Tám năm 1946, Giải Nhất tranh kích động Triển lãm Hội họa năm 1951, Giải thưởng triển lãm mỹ thuật Toàn quốc các năm 1955, 1958 và 1985, và Giải thưởng mỹ thuật họa sĩ cao tuổi từ Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam năm 1998. Tuy nhiên, đỉnh cao của sự nghiệp sáng tạo Tác phẩm của ông là Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001, chọn các tác phẩm sơn mài, khắc gỗ, bột màu và sơn dầu như "Nhớ một chiều Tây Bắc", "Lấy về Việt Bắc", "Bác Hồ" ", "Những điều quan sát", "Bác làm việc ở lán Nà Lừa" và "Cánh đồng bản Bắc". Nhiều bức tranh của ông đã được in và phổ biến rộng rãi bằng nhiều hình thức khác nhau. Trong đó, bức "

Phan Kế An, một nghệ sĩ nổi tiếng của Việt Nam trong suốt cuộc đời của mình, đã thành thạo nhiều chất liệu khác nhau bao gồm sơn mài, sơn dầu, lụa và khắc gỗ. Ông được coi là một trong những người tiên phong của nghệ thuật hiện đại Việt Nam, và đặc biệt được biết đến với việc tạo ra các màu xanh xám và xanh lục nổi tiếng được sử dụng trong tranh sơn mài Việt Nam.

Nhắc đến Phan Kế An, người ta thường nhớ đến những tác phẩm nổi tiếng của ông như “Đồi dừa”, “Cánh đồng Tây Bắc”, “Tháp chuông” và “Bác Hồ làm việc ở thôn Nà Lừa”. Tuy nhiên, kiệt tác “Nhớ một chiều Tây Bắc” của ông đã để lại dấu ấn khó phai trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Bức tranh vẽ cảnh núi non hùng vĩ với ánh nắng chiều buông xuống, thấp thoáng bóng dáng những người lính xa xa, tất cả được tái hiện bằng màu sắc tươi sáng của núi rừng Tây Bắc. Tác phẩm này đã tạo cảm hứng cho nhà thơ, nhạc sĩ Đoàn Việt Bắc và nhạc sĩ Vũ Thanh sáng tác ca khúc cùng tên. Hiện nay, bức tranh nổi tiếng “Nhớ một chiều Tây Bắc” của Phan Kế An được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tại Hà Nội.

Nghệ sĩ tài năng Phan Kế An đã đóng vai trò tích cực trong việc truyền bá thông điệp cách mạng thông qua các tác phẩm nghệ thuật của mình, theo nhận xét của Trần Khánh Chương, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam. Nhiều tác phẩm của anh vẽ Bác Hồ, miền Trung và cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam trong các thời kỳ cách mạng và kháng chiến, bao gồm cả tranh cổ động và tranh châm biếm. Dù tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút, Phan Kế An vẫn tiếp tục sáng tác và tham gia các hoạt động của Hội cho đến khi qua đời. Việc ông tham dự lễ kỷ niệm 60 năm Hội Mỹ thuật Việt Nam mới đây, dù phải ngồi xe lăn nhưng được đồng nghiệp và các thế hệ nghệ sĩ trẻ hết sức kính trọng. Dù Phan Kế An đã lìa xa chúng ta

Đăng nhận xét

0 Nhận xét