Sau khi đất nước bị chia cắt bởi Hiệp định Geneve (1954). Miền Nam Việt Nam đã quyết định mở cửa đổi mới. Với mong muốn toàn xã hội được tiếp cận luồng gió văn minh – văn hóa cấp tiến trên thế giới, hầu bắt kịp đà tiến hóa của nhân loại… Một giai đoạn có thể xem là nền móng của sự phát triển toàn diện ở miền Nam sau hiệp định Geneve.
Họa sĩ Cù Nguyễn đoạt giải Huy Chương Vàng Hội Họa Mùa Xuân Năm Tân Sửu ( 1961 ). (Sau họa sĩ Văn Đen một năm). Huy chương Đồng Hội Hoa Mùa Xuân Năm 1964 ( Theo lời HS. Cù Nguyễn năm 1964 này không có ai đoạt Huy Chương Vàng. Trịnh Cung và Âu Như Thuy đoạt Huy Chương Bạc ). Nằm trong thời kỳ văn hóa nghệ thuật đang trên đà thay da đổi thịt này. Một thời điểm mà xã hội đòi hỏi mọi người phải có sự nỗ lực cách tân trong lãnh vực của mình. Trong tranh của họa sĩ Cù Nguyễn khi này một phần nào đã đáp ứng được sự đòi hỏi khắt khe đó nên nó đã giúp cho anh đạt được thành quả rất đáng trân trọng trong lãnh vực hội họa. Một lãnh vực mà anh luôn khát khao đam mê và đeo đuổi. Nhìn chung, đây là một dấu hiệu đáng mừng, đáng khích lệ. Nó cho thấy có sự nhạy bén, chịu tìm tòi và tích cực đổi mới của thế hệ bắt đầu dấn thân vào đời, muốn thể hiện chính mình, muốn vươn tới vươn xa, vượt qua những rào cản khuôn phép thủ cựu trì trệ bấy lâu nay ...
Họa sĩ Cù Nguyễn được xem là một thành viên trụ cột tích cực trong giai đoạn khơi nguồn cho việc thành lập ra Hội Họa Sĩ Trẻ tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975.
Với họa sĩ Cù Nguyễn ngoài niềm đam mê hội họa, ông mơ ước có một cuộc sống thầm lặng yên bình, an nhiên tự tại là mãn nguyện.… Chính vì quan niệm sống như thế nên ông có phần hạn chế trong việc sinh hoạt cộng đồng. Cá tính hướng nội này khiến cho tên tuổi của ông bị bó lại, không sôi nổi ồn ào như những họa sĩ cùng tranh lứa có thành quả không được như ông...
Xem tranh của họa sĩ Cù Nguyễn nó đòi hỏi ở người thưởng ngoạn phải có tâm thức tĩnh lặng và kiên nhẫn. Phải soi kỹ từng tấc vuông trên mặt bằng cá biệt của anh mới cảm thụ hết được những tinh túy nằm trong từng nhát cọ hoặc những gam màu đậm - chắc trầm mặc, chau chuốt cẩn trọng phong phú và trân quý mà anh đã dày công bố cục gắn kết từ những thành tố đa sắc, đa góc cạnh, cào xoắn cục bộ nổi cộm hoặc mịn màng giao thoa cùng nhau biến thành những chủ thể đầy ẩn dụ gói ghém trong hình thái trừu tượng nổi trôi bồng bềnh giữa vùng miền phông nền độc - đa sắc mênh mang trào dâng nỗi niềm, ẩn chứa đầy những sự trì kéo thúc phược nơi cõi người ta... Và cũng cần đào xâu vào khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ đường nét và màu sắc.
Rất có thể khi ta nhìn vào mảng hình họa của họa sĩ Cù Nguyễn vào những giai đoạn sau này mà cho rằng ông có phần yếu về mảng hình họa nên đã biến thể qua hình thái trừu tượng để che dấu khuyết điểm của mình. Điều này sẽ rất đúng với những ai chưa nắm bắt về quá trình phát triển nghề nghiệp của ông. Nó cũng dễ hiểu vì những tác phẩm thời sơ khai của ông đã không thể dễ tìm thấy trên họa trường. Do đó mà sự hiểu lầm đáng tiếc này đã xảy ra. Nhưng cũng rất may, gia đình của ông vẫn còn lưu giữ được một số ảnh chụp lúc xưa và trong những ảnh chụp này có đôi bức đã giúp cho ta thấy được sự vững vàng của ông trong mảng hình họa chứ không yếu kém như một số người vẫn tưởng. Ở phần giới thiệu về những tác phẩm đầu đời của họa sĩ Cù Nguyễn trong bài này. Người viết có đưa lên hai bức ảnh chụp do ông thực hiện bằng lối vẽ chân dung. Một bức chân dung em bé bên cạnh tác phẩm được thể hiện qua lối vẽ truyền thần. Một bức vẽ cô gái tuổi trăng tròn đeo băng-đô trắng vẽ bằng sơn dầu. Xét về mặt vẽ chân dung tả thực. Hai bức này ít nhiều gì nó cũng minh chứng cho chúng ta thấy được kỹ năng hình họa được phô diễn rất chuẩn mực và đã xóa tan đi nỗi nghi ngờ về sự yếu kém hình họa của họa sĩ Cù Nguyễn. Như vậy. Ta có thể nói rằng họa sĩ Cù Nguyễn thích dùng lối phá cách theo tư duy trừu tượng nội tâm để diễn đạt hình thái sự vật trong tác phẩm của mình. Chứ không phải ông không thể mô tả chúng đúng với nhãn quan thực tại quy nạp.
Cũng rất khó khi ta muốn sắp xếp cho họa sĩ Cù Nguyễn vào một trường phái hội họa nhất định nào đó khi mà cả rừng trường phái nở rộ trên mặt phẳng nghệ thuật thế giới. Có lẽ phần này chúng ta nên dành riêng cho những nhà nghiên cứu và phê bình. Còn với người yêu thích nghệ thuật hội họa trong xã hội thì có phần đơn giản hơn. Có nghĩa là ngoài sự hiểu biết hạn chế về chuyên môn còn lại trong họ là niềm đam mê cháy bỏng và thích sưu tập. Chính điều này đôi khi dẫn đến chuyện đọc và hiểu tác phẩm hội họa không kinh qua phần kinh điển trường lớp mà chỉ là sự cuốn hút bởi cung bậc cảm thụ thị súc nhất thời, của bản năng hoặc do thị hiếu cá tính trí tri lúc quán thu trực diện bản thể tác phẩm mà nên...
Cái muốn nói trong tranh của họa sĩ Cù Nguyễn là nó phản ánh triết lý nhân sinh tích cực chứ không hề khơi gợi sự yếm thế hay bi lụy… Tranh của Cù Nguyễn là thế… Như những đợt sóng ngầm luôn cuồng nhiệt trong tĩnh lặng của biển cả. Phải là sự chậm rãi và trí tri mới thấy có cái gì đó đối với những ai muốn cảm thụ. Giống như phải tích cực khơi dậy những gì ẩn chứa trong tác phẩm của anh, ta mới hiểu những gì anh muốn thổ lộ… Tranh Cù Nguyễn là vậy… Không thể cỡi ngựa xem hoa mà được.
0 Nhận xét