LƯU ĐÌNH KHẢI

Lưu Đình Khải sinh ngày 12.4.1910 tại thôn Phước Lợi, huyện Gò Ðen, tỉnh Long An. Gia phả ghi ông là con cả, sinh ngày 30.10.1908 (Mậu Dậu).Sau khi học hết bậc Tiểu Học - từ năm 1924 đến 1928 - ông theo học ở trưởng Trung Học Sư Phạm Sài Gòn. Tại đây, ông theo học khoa Vẽ (Section de Dessin) để trở thành giáo viên dạy và ở các Trường Trung Học. Sau bốn năm học tại Trường này, ông đã tốt nghiệp.. Từ năm 1924, hết bậc tiểu học, ông được vào trường trung học sư phạm chuyên về ngành họa để trở thành giáo viên dạy hội họa tại các trường trung học. Sau khi tốt nghiệp, ông cảm thấy cần phải học chuyên sâu hơn nữa nên không đi dạy mà ra Hà Nội thi vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Ðông Dương, trúng tuyển khóa II (1928 - 1933) cùng với các họa sĩ thời danh sau này như Nguyễn Tường Lân, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Cát Tường…

Thời sinh viên, Lưu Ðình Khải đã có tác phẩm được đánh giá cao. Vào thời điểm 1932 - 1935, trường Cao đẳng gặp khó khăn, có nguy cơ phải đóng cửa. Hiệu trưởng Victor Tardieu phải nhờ ông nghị trưởng Phạm Huy Lục giúp đỡ mới đứng vững được. Ðể đền ơn ông Nghị Lục, ông Tardieu đã mua một tác phẩm của Lưu Ðình Khải để tặng. Bức tranh hiện còn giữ tại nhà con cháu của ông Khải tại Paris, Pháp.Tốt nghiệp xong, ông trở về Miền Nam và tham gia dạy về tại Trường Nam Trung Học Pétrus Ký, và Trưởng Nữ Trung Học Gia Long. Ông dạy tại đây hai năm.

Năm 1936, Lưu Ðình Khải có cuộc triển lãm tranh tại nhà hát lớn Sài Gòn với 40 bức gồm nhiều thể loại: lụa, sơn dầu, sơn mài (một số làm chung với hai đồng môn Nguyễn Văn Long và Nguyễn Văn Anh, ký tên L A K, nghĩa là Long Anh Khải).


Tốt nghiệp trường Mỹ thuật Ðông Dương, Lưu Ðình Khải trở về Sài Gòn và chuyên tâm dạy học. Ông dạy hội họa tại trường trung học Petrus Ký (1933) và trường nữ trung học Gia Long. Họa sĩ Khải cũng từng có những năm làm lãnh đạo các trường Mỹ thuật như hiệu trưởng trường Mỹ thuật thực hành Gia Ðịnh từ 1947 - 1960; hiệu trưởng trường trang trí Mỹ Nghệ Gia Ðịnh từ 1961; hiệu trưởng trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn từ 1968 - 1970.

Cuộc đời của ông luôn luôn gắn liền với Nhà Trường mọi lãnh vực về đào tạo Mỹ Thuật. Ông về hưu năm 1970.Khi được hỏi về tình hình đào tạo Mỹ Thuật ở Việt Nam hiện nay, ông đã nói : " Qua đã nhiều năm nghiên cứu về mặt này, và thấy rằng hiện nay chúng ta cần có loại trường dạy về Nghệ thuật Trang Trí (hay là Mỹ Thuật Ứng dụng cũng vậy) thật đúng mức về trình độ, về quy mô, về hệ thống tổ chức và giảng dạy từ thấp đến cao, nó phải tồn tại song song với loại trường dạy về Mỹ thuật thuần tuý Nghệ Thuật tạo hình. Nếu không thì không thể tạo cho nền Mỹ Thuật chúng ta có cái "nền" vững chắc được. Nó còn phải được tổ chức phối hợp chặt chẽ từ hệ thống giáo dục phổ thông, và tất cả mọi hệ thống thông tin tuyên truyền khác của Nhà nước. Có như vậy thì dân trí mới được phát triển trọn vẹn, từ đó chúng ta mới có nguồn nhân lực phong phú, để chúng ta lọc ra được những nhân tài xứng đáng".

Họa sĩ Bùi Văn Kỉnh - nguyên Hiệu trưởng Trưởng Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Sài Gòn đã nói với người thầy này như sau : "Họa sĩ Lưu Đình Khải là người Thầy mẫu mực, ông hết lòng yêu nghề, hết lòng với sự nghiệp Mỹ thuật của đất nước. Trong những năm 1945 - 1954 là giai đoạn Nhà Trường gặp nhiều khó khăn nhất, nhưng nhờ có sự tận tụy, hết lòng lèo lái của ông mà sự nghiệp của Nhà Trường đã vượt qua mọi gian khó để vững bước đi lên"

Nghệ sĩ Nhân dân Lương Đống vốn xuất thân từ Trưởng Vẽ Gia Định đã tâm sự về người Thầy của mình : " Vào năm 1940, tôi và các bạn cùng lớp như : Hoàng Trầm - Huỳnh Công Nhãn (Huỳnh Phương Đông), Văn Kỵ đã học tại Trường Vẽ Gia Định với các Thầy : Nguyễn Văn Long - Nguyễn Văn Anh - và Lưu Đình Khải. Mỗi Thầy đều có vẻ riêng. Tuy nhiên, với tôi - Thầy Lưu Đình Khải đã để lại trong tôi ấn tượng sâu đậm, tôi có cảm tình đặc biệt với Thầy bởi đức độ, lòng thương yêu học trỏ, rất quan tâm đến việc phát hiện tài năng của học sinh để bồi dưỡng riêng

Một kỷ niệm không thể nào quên là vào khoảng năm 1948 sau khi rời khỏi ghế nhà trường, tôi nhận làm công tác điệp báo Nội thành. Một lần trên đường công tác bí mật, phải lánh mặt người thân, tôi đi xe đạp từ Cầu Bông về Bà Chiều, đến Lăng Ông tình cờ gặp Thầy Khải băng qua đường. Thầy trò thấy nhau, không có cách nào khác, tôi đành phải xuống xe chào thầy mà trong lòng rất lo ngại. Bởi vì tôi theo Kháng chiến 1945 thị ở Trường ai cũng biết. Còn Thầy là Hiệu trưởng của Nhà Trường, là viên chức của chính quyền lúc ấy. Do đó, giáp mặt Thầy, tôi ở trong tâm trạng lo âu và có ý tham dỏ thái độ của ông. Nhưng ông hỏi thăm tôi và ân cần nói: "Cẩn thận nhé Đống ! Cẩn thận nhé Đống !”. Tôi vô cùng xúc động trước thái độ của ông. Đến nay, kỷ niệm ấy tôi không thể nào quên. Tình nghĩa thầy trò và thái độ chính trị của ông đã làm cho tôi càng thêm kính phục đức độ của Thầy".

Ông từng đoạt huy chương Monisaraphon (1.3.1944), Hàn Lâm bội tinh (23.6.1952). Ngày 3.10.1966 ông được cử sang Tokyo - Nhật dự triển lãm cùng 47 nước, lần đó Việt Nam đoạt giải thưởng. Từ năm 1970, họa sĩ Lưu Ðình Khải về hưu. Ông mất ngày 6.1.1997 do tuổi già sức yếu, hưởng thọ 87 tuổi.


Đăng nhận xét

0 Nhận xét