“Ông Võ Thành Điểm ổng hỏi đứa nào vẽ được cái mũ cối này, cái mũ cối Tây, mũ cối thuộc địa. Tôi mới giơ tay lên. Ổng kêu lên bảng, tôi vẽ trên bảng bằng phấn. Vẽ không giống, ổng đá đít. Cười quá trời quá đất. Cái đó tôi nhớ đời. Vậy mà sau này đi học vẽ,” họa sĩ Trịnh Cung hồi tưởng.
Sau khi vào học tại Trường Cao đẳng Mỹ Thuật Huế, họa sĩ Trịnh Cung đã nhanh chóng trở thành một học sinh giỏi nhờ sự chăm chỉ tìm tòi và học hỏi cùng việc bắt chước các danh họa Tây phương. Sau khi trải qua một thời gian chuyển trường từ Trường Cao đẳng Mỹ Thuật Huế sang Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Gia Định và trở lại Cao đẳng Mỹ thuật Huế, ông đã tốt nghiệp khóa 2 niên khóa 1961-1962.
Sau khi tốt nghiệp, họa sĩ Trịnh Cung trở về Nha Trang và xin dạy vẽ tại trường Trung học Võ Tánh nhưng đã bị từ chối vì không có chỗ. Ông đã đến Sài Gòn để tìm kiếm việc làm.
Trịnh Cung trở nên nổi tiếng khi bức tranh sơn dầu nhan đề “Mùa Thu Tuổi Nhỏ” của ông được giải thưởng quốc tế.Bức họa được diễn tả theo trường phái Biểu hiện Expressionism, không căn cứ trên thực tại quang cảnh trước mắt, mà dựa vào tiềm thức.
“Cái đó là tiềm thức vì thời nhỏ của tôi là chạy giặc ở nhà quê, núi non, đồng ruộng không à. Thành ra có thể là giai đoạn ấu thơ của tôi, giai đoạn lúc tôi 6-7 tuổi, tôi sống trên những cánh đồng và nó đi vào tiềm thức của tôi. Tôi có khuynh hướng xã hội, thành ra tôi không vẽ lãng mạn như mấy ông kia. Đề tài của tôi từ đó đến sau này đều mang tính con người, của con người, của đất nước, của chiến tranh, nhiều hơn những người khác. Đó là vì tuổi trẻ của tôi hồi đó cũng khá bầm dập,” ông chia sẻ.
Lúc bấy giờ, ông còn ký tên là Thương Nguyệt, tên người yêu của ông, trên các tác phẩm. Về nguyên nhân ra đời nghệ danh Trịnh Cung, ông cho biết không hề liên quan đến em gái Trịnh Công Sơn, một người bạn của ông, như người ta đồn đoán.
“Trong một buổi trưa trong một cầu tiêu ở Tân Định. Tại sao là cái cầu tiêu? Là vì lúc đó tôi có nhà cửa gì ở đâu. Tôi xin tá túc chỗ ông cậu, làm bưu điện Tân Định. Ổng được cấp một căn hộ. Nhưng căn hộ đó cầu tiêu nằm ở chỗ khác không ở ngay trong nhà ổng. Mà cầu tiêu đó rộng lắm, có thể đặt một giường bố để ngủ. Tôi xin ổng cho tôi ở đó. Ổng OK. Tôi đặt một giường bố và một cái bàn viết nhỏ trong cầu tiêu đó. Tôi ở đó, một bữa trưa tôi dậy, tôi tìm cái biệt hiệu. Tôi mới lấy viết và tờ giấy ra tôi viết tên, tôi gạch, tôi bỏ, bỏ cho tới khi nó ra chữ Trịnh Cung. Tôi thấy được quá. Thứ nhất là nó không có dấu gì. Thứ hai là khi ký thử thì nó đẹp. Thứ ba, khi đọc tên đó thì âm thanh có vẻ mạnh, không yếu đuối như chữ Thương Nguyệt. Tôi chọn luôn.”
Vào năm 1964, theo lệnh tổng động viên, ông nhập ngũ, theo học khóa 19 Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức. Ra trường, ông được giữ lại làm huấn luyện viên môn Chiến tranh Chính trị. Trong thời gian này, ông vẫn sáng tác và bức tranh sơn dầu ‘Đứa Trẻ Du Ca’ của ông được giải khuyến khích của Giải Văn học và Nghệ thuật Tổng thống. Ông còn là Tổng thư ký của Hội Họa sĩ trẻ do bác sĩ Nguyễn Tấn Hồng và họa sĩ Ngy Cao Nguyên thành lập vào tháng 11 năm 1966.
Họa sĩ Trịnh Cung cho biết sau ngày 30/4/1975, ông gác bút lông và giá vẽ trong chục năm vì cuộc sống thay đổi với 3 năm tù ‘cải tạo’, 2 năm đi kinh tế mới, 3 năm làm việc cho Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh và 2 năm bán thức ăn vỉa hè. Dù vậy, đây là giai đoạn ông cho ra đời bức họa nổi tiếng mang tên ‘Treo trên giá vẽ.’
Đến năm 1986, ông chấp bút trở lại và sống được nhờ bán tranh cho Việt kiều và các phòng tranh của Hong Kong. Ngoài ra, ông cũng được mời thỉnh giảng tại một số trường đại học Việt Nam và Hoa Kỳ.
Thời kỳ này họa sĩ Trịnh Cung chuyển sang trường phái trừu tượng.
Họa sĩ Trịnh Cung lập gia đình lần thứ hai với thi sĩ Phương Lan vào năm 2004 sau khi người vợ đầu tiên mất vào tháng 11 năm 1997. Ông chính thức định cư tại California vào năm 2013.
Đến Mỹ, từ năm 2017 cho đến nay, họa sĩ Trịnh Cung tự mình tìm ra một lối vẽ khác mà ông gọi là vẽ hiện thực nhưng không phải hiện thực thông thường, mà là hiện thực đơn sắc.
Ngoài vẽ tranh và triển lãm mỹ thuật, Trịnh Cung còn làm thơ và viết sách về hội họa. Ông đã xuất bản hai cuốn sách về lý thuyết cũng như về những vấn đề mỹ thuật. Cuốn thứ nhất là “Mỹ thuật Việt Nam và những vấn đề xoay quanh” nói về mỹ thuật ở trong nước hiện nay sau khi cộng sản chiếm miền Nam. Cuốn thứ hai xuất bản tại Mỹ mang tên “Nhận định và những câu hỏi về Mỹ thuật” đi vào chuyên môn, giúp các họa sĩ thấy được vấn đề và đặt nhiều vấn đề đối với thế giới. Cuốn thứ ba là cuốn “Trịnh Cung Treo Trên Giá Vẽ (1962-2018)” mới xuất bản vào tháng 4 năm 2019.
0 Nhận xét