VĨNH PHỐI

Họa sĩ Vĩnh Phối ra đời vào ngày 3/8/1938 tại Huế. Sau khi tốt nghiệp trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Gia Định chuyên ngành về tranh lụa và sơn mài vào năm 1958, ông bắt đầu sự nghiệp của mình trong ngành hội họa. Trong khoảng thời gian từ 1959 đến 1966, họa sĩ Vĩnh Phối được tài trợ bởi hai giáo sư và cũng là hai họa sĩ hàng đầu của Italia tại thời điểm đó, Franco Gentilini và Pericle Fazzini, để đi du học tại Học viện Mỹ thuật La Mã (Academia di Bella Arti di Roma) để học về hội họa và điêu khắc. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong sự hình thành phong cách nghệ thuật của ông sau này.

Ông cũng là người sáng lập và đảm nhiệm chức vụ Tổng thư ký của Hội Nghệ sĩ Châu Á tại Roma. Sau đó, ông trở về Huế giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật và từ năm 1967 đến 1975 ông làm giám đốc của trường này. Từ năm 1975 đến khi nghỉ hưu vào năm 1999, ông làm hiệu phó trường Đại học Nghệ thuật Huế và được vinh danh bằng danh hiệu Nhà giáo ưu tú từ nhà nước vào năm 1990.

Ngoài việc là họa sĩ và giáo viên mỹ thuật, ông còn từng đóng phim. Trong thời gian học tập tại Roma, ông đã tham gia diễn xuất trong bộ phim Marco Polo vào năm 1961.

Năm 1973, Vĩnh Phối đã nhận được học bổng của UNESCO để nghiên cứu về mỹ thuật phương Đông.

Họa sĩ Vĩnh Phối đã tham gia hàng chục cuộc triển lãm tập thể trong và ngoài nước. Trong đó có nhiều triển lãm quốc tế: vòng quanh nước Ý trong hai năm 1961-1962; triển lãm Bienale Saint Paolo, Brazil,1969; triển lãm Mỹ thuật đương đại Salon Wargram, Paris , Pháp 1993; Trại sáng tác các nghệ sĩ quốc tế tại Saint Henri - Toulouse, Pháp; triển lãm bốn trường đại học Mỹ thuật Huế, Hà Nội, Chiangmai, và Silpakorn, tại Bangkok 1994...

Họa sĩ Vĩnh Phối cũng có bốn cuộc triển lãm cá nhân ở nước ngoài tại Nhà sinh viên quốc tế Roma,1961; Gallerie Marguta, Roma 1962; Gallerie Trinita Dei Monti, Roma 1963; Gallerie Approdo Romano, Ý 1965; Salon Auto Garden Mitsubishi, Tokyo, Nhật Bản, 1973. Ngoài ra, ông có rất nhiều cuộc triển lãm cá nhân trong nước.

Ông được đánh giá là một trong những người Việt Nam đầu tiên vẽ theo trường phái trừu tượng. Nhà phê bình mỹ thuật Huỳnh Hữu Ủy cho biết nhân cuộc triển lãm 30 tác phẩm chọn lọc ở Galleria Approdo Romano (Ý) năm 1965, một bài báo ở Ý nhận xét nghệ thuật họa sĩ Vĩnh Phối rằng: “Một hồn thơ chất ngất phương Đông đã Tây phương hóa, đã hiện ra trong hình thái, ngôn ngữ phương Tây. Khối thể, nhịp điệu, đường nét, màu sắc, và cảm xúc được pha trộn một cách tinh tế, thanh nhã, và rất hài hòa”.

Năm 1999, ông về hưu và miệt mài với xưởng vẽ trong ngôi nhà bên bờ sông Đông Ba, số 12 đường Bạch Đằng, TP Huế.



Họa sĩ Vĩnh Phối chịu nhiều ảnh hưởng của phong cách hội họa hiện đại châu Âu. Có lẽ vì thế mà nhiều nhà phê bình nhận xét rằng, các tác phẩm sáng tác trong thời kì đầu của ông thường phảng phất dấu vết của Alberto Giacometti, Jean Arp, Joan Miró, Henry Moore, Umberto Boccioni… Thời kì này, tuy còn trẻ nhưng Vĩnh Phối đã sớm khẳng định được tài năng bằng những giải thưởng quốc tế danh giá như: Giải Nhì cuộc thi quốc tế mỹ thuật đương đại Bracciano, Roma (1962), Huy chương bạc Triển lãm quốc tế mỹ thuật đương đại Viterbo, Italia (1962)...

Một người học trò mỹ thuật của ông là họa sĩ Đặng Mậu Tựu - nguyên chủ tịch Hội Mỹ thuật Huế, viết về họa sĩ Vĩnh Phối:

“Ông sống hết mình vì nghệ thuật, là một trong những ngươi đầu tiên triển lãm tranh trừu tượng tại Huế trong thập niên 60 của thế kỷ trước. Với tác phẩm, ông luôn tìm cái mới. Người ta thấy ở đó những bố cục màu sắc tạo nên những hình thù gần gũi trong cái mường tượng, hình như có thể, nó hiện lên trong không gian của vô cùng và thời gian vừa thật vừa không, như mới đó hoặc đã lâu rồi, xa xưa...”.

Tranh của ông như những vòng xoáy cuộn vào nhau, tiếp nối tương tục, không gián đoạn, không rời rạc, ngoài khoảng trống vô biên là những biến động của thế gian, của từng cá thể, của xã hội. Như làn sóng tâm vi tế mà mãnh liệt, như ba đào của đại dương trùng trùng duyên khởi.

Nơi đó là giai điệu rung ngân của “Không gian vũ trụ” với những áng rêu màu lục già, là ánh nến lung linh của “lễ hội hoa đăng” trong sắc đỏ thắm, là mùa xanh trong những khu vườn của xứ sở thần kinh, là “trừu tượng tâm linh”, là “sức sống mới” của những ban mai vàng nắng,… Sức sống mới là tác phẩm mà họa sĩ Vĩnh Phối đã hiến tặng cho bảo tàng mỹ thuật trong tương lai ở Huế. Ông cũng vừa mới đó mà đã xa xưa. Khoảng vài tháng nay, người ta không còn nhìn thấy ông họa sĩ già đi bộ mỗi sáng và uống cà phê bên bờ sông Hương. Căn bệnh ung thư đã khiến họa sĩ Vĩnh Phối dừng cuộc chơi trần gian ở tuổi 80.

Đăng nhận xét

0 Nhận xét