Nhan Chí sống khá giản dị cùng với vợ và 5 con tại nhà số 60/55H Huỳnh Tịnh Của, Sài Gòn. Mỗi sáng, ông thường chơi vài giây bóng bàn tại nhà từ 9 giờ. Sau đó, ông có thể vẽ trong xưởng đầy tranh, các mẩu phấn màu và chai whisky. Thường xuyên, ông có những người mẫu là những cô gái xinh đẹp, và có khi là khách đến đặt vẽ chân dung. Trong khi làm việc, ông nói chuyện tự nhiên với họ, đôi khi trêu chọc hay đùa cợt để tạo sự thư giãn và thoải mái cho những người mẫu. Tuy nhiên, khi bắt đầu vẽ, ông rất tập trung để diễn tả cảm xúc trong bức tranh, đặc biệt là thần thái trong đôi mắt của người mẫu. Ông ưa chuộng màu tím làm nền cho bức tranh để tạo vẻ đẹp sâu sắc.
Việc sử dụng chất liệu phấn tiên không dễ dàng như sơn dầu và sau khi phối hợp, sự khác biệt có thể dễ dàng nhận thấy trên bản pha màu. Màu phấn tiên được pha trộn trực tiếp trên bức tranh, tương tự như màu nước, do đó nét vẽ khi đặt lên bề mặt tranh không thể thay đổi được. Để thể hiện đầy đủ bức tranh, họa sĩ phải tập trung cao độ và sử dụng kỹ năng một cách thông minh. Tuy nhiên, ở miền Nam, chất liệu phấn tiên khá khan hiếm, điều này ảnh hưởng nhiều đến khả năng thể hiện của họa sĩ. Ngược lại, các họa sĩ phương Tây thường sử dụng đến 500 màu phấn tiên khác nhau để vẽ tranh.
Tuy nhiên, dù gặp nhiều khó khăn, nhưng Nhan Chí - một họa sĩ phấn tiên - vẫn có khả năng tạo ra các sắc thái riêng biệt trong tranh của mình bằng cách phối hợp các màu ít ỏi một cách tài tình. Mỗi ngày, ông chỉ dành một giờ để vẽ chân dung vì việc tập trung trong thời gian dài sẽ gây căng thẳng cho não bộ. Theo một cuộc phỏng vấn trên báo Bách Khoa, ông cho biết một bức tranh sẽ mất khoảng 4 giờ để hoàn thành.
Năm 1943, sau một thời gian dài, Nhan Chí trở về Sài Gòn. Trong cuốn hồi ký "Giọt mật cho đời" của nhà văn Phạm Tường Hạnh, thông tin về người vợ của họa sĩ Nhan Chí, người gốc Hà Nội, được cung cấp. Câu chuyện có liên quan đến nhà thơ Nguyễn Bính, người trở lại Sài Gòn vào năm 1943 để cùng làm việc với Lê Tràng Kiều và Hoàng Tấn trong hai năm trước năm 1945. Nguyễn Bính đã nổi tiếng từ lâu và Phạm Tường Hạnh kể rằng ông được biết đến nhờ một độc giả đã đặt mua báo của ông trong vòng 20 năm vì yêu thơ của Nguyễn Bính. Đó là một câu chuyện hiếm có từ trước đến nay, vì trừ những tờ báo được Pháp tài trợ, không có tờ báo tư nhân nào có thể tồn tại quá 5 năm. Mặc dù vậy, nhà văn Phạm Tường Hạnh cho rằng Sài Gòn có thể có những người lập dị và cực đoan. Lê Tràng Kiều kể rằng ông đã hỏi bà độc giả đó lại vì sợ bà đã nhầm lẫn và hỏi liệu bà có muốn đặt mua báo trong vòng 2 năm không? Nhưng bà đã khẳng định rằng mình muốn đặt mua báo trong 20 năm
Trong thời gian sinh sống và sáng tác tại Sài Gòn, Nhan Chí chuyên tập trung vào vẽ chân dung bằng phấn tiên, và nhanh chóng trở nên nổi tiếng với phong cách này. Ông được nhiều khách hàng, trong đó có những vị khách quốc tế như Đại sứ Indonesia, Đại sứ Hà Lan, các Cao ủy Pháp, Đại sứ Mỹ Reinhardt, bà Ngô Đình Nhu, cùng nhiều nhân vật đáng chú ý khác tại miền Nam vào thời điểm đó, đến đặt vẽ. Mỗi tháng, ông vẽ từ 15 đến 20 bức chân dung với giá từ 4 đến 15 ngàn đồng cho mỗi bức.
Đầu những năm 1960, người hâm mộ có cơ hội thưởng thức các tác phẩm của Nhan Chí thông qua các cuộc triển lãm hội họa. Ông đã tham gia Triển lãm tại Hội Văn hóa Á Châu với bức chân dung Cô Thu Vang, Triển lãm Nghiệp đoàn Hội họa và Mỹ nghệ tại Phòng Thông tin đô thành Sài Gòn với bức Trầm lặng miền sơn cước. Tranh của ông còn được trưng bày trong các cuộc triển lãm mùa xuân của năm 1959 và 1961, Triển lãm Stanvac năm 1960 và 1961. Bộ Giáo dục Miền Nam cũng đã chọn hai bức tranh của ông để trưng bày tại Kuala Lumpur trong khoảng thời gian này. Nhan Chí đã nhận được Huy chương Vàng tại Đại hội triển lãm Kỳ 4 do Hội Văn hóa Việt Nam tổ chức vào năm 1960 với tác phẩm Mẹ và con, và nhận danh hiệu do Bộ Thông tin Việt Nam Cộng hòa cấp vào ngày 1/4/1960 và 1961 và giải ba do Tổng hội Văn hóa xã hội cấp vào ngày 19/3/1966.
Nhan Chí được đánh giá cao trong giới họa sĩ vì tính cách hào phóng, rộng rãi của ông. Một người bạn cùng thời là ông Vũ Anh đã kể về những buổi mời bạn bè của Nhan Chí tại quán xá góc đường Pasteur - Nguyễn Công Trứ, với sự tham dự của nhiều người đồng nghiệp nổi tiếng, bao gồm họa sĩ Tú Duyên, người đã là bạn thân của Nhan Chí từ khi ông sống ở Hà Nội. Trong một bài phỏng vấn trên tạp chí Bách Khoa, nhà báo Nguyễn Ngu Í đã ghi lại lời của một họa sĩ đàn anh, nhận xét rằng "Nhan Chí có tâm hồn nghệ sĩ như Van Gogh hay Gauguin. Thương và tội cho anh ấy quá. Ông là một người tốt đối với bạn bè vô cùng..."
Đáng tiếc là Nhan Chí, một tài năng nghệ thuật phóng khoáng, không được sống lâu để tiếp tục sáng tạo trong nghệ thuật. Ông qua đời ở tuổi 47 vào ngày 24 tháng 10 năm 1967 khi tài năng của ông đang đạt đến đỉnh cao. Một năm sau đó, vào ngày giỗ đầu của ông, Nghiệp đoàn Hội họa và mỹ nghệ Việt Nam đã tổ chức triển lãm “Những tranh phấn tiên cuối cùng của Nhan Chí” từ ngày 10 đến 16 tháng 10 năm 1967 tại Phòng triển lãm Phòng Thông tin đô thành số 165 Tự Do (nay là Đồng Khởi). Tờ bướm của triển lãm trang trọng viết rằng “Trân trọng được giới thiệu một danh họa về phấn tiên” và “Tranh của ông đã mang lại vinh quang cho lối vẽ chân dung bằng phấn tiên”. Mặc dù đó là số lượng tranh ít ỏi so với hàng trăm, hàng ngàn bức tranh chân dung đã được trưng bày trên khắp thế giới, nhưng trong những ngày sáng tạo sức mạnh nhất của mình, Nhan Chí đã để lại dấu ấn nghệ thuật bằng con đường riêng của mình.
0 Nhận xét