THUẬN HỒ

Họa sĩ Thuận Hồ, tên thật Hồ Tấn Thuận, sinh năm 1920 tại Long An và hiện đã 87 tuổi, có 65 năm kinh nghiệm trong nghề. Ông tự xưng là đứa con của nông thôn và vẫn trung thành với đề tài quê hương quen thuộc và miền đất phương Nam nắng gió. Cảm hứng này luôn dẫn dắt ông trên con đường hội họa mà ông yêu thích từ thuở thanh xuân đến tuổi già. So với họa sĩ Bùi Xuân Phái, người đã tạo nên phong cách “phố Phái” bằng tình yêu với Hà Nội, Thuận Hồ là người nổi bật ở miền Nam với cách vẽ chi tiết, chân thực và tình cảm đối với quê hương.

Tương tự như cuộc hành trình trong cuộc đời, tác phẩm hội họa của Thuận Hồ cũng theo bước chân ông từ miền quê ra thành thị. Ông vẽ tranh với hai chữ "tình quê" thấm đẫm cảm xúc, từ cánh đồng mùa gặt, cô thôn nữ bên cầu ao, cho đến hình ảnh phố Sài Gòn thời kỳ trước như Đồng Khởi, khu Chợ Lớn, chùa Tàu, cô gái Sài Gòn áo dài thướt tha qua phố. Mỗi bức tranh của Thuận Hồ đều chứa đựng nhiều cảm xúc và khiến người xem cảm thấy đồng cảm. Ông đã truyền tải thành công cảm xúc vào tác phẩm của mình và có thể tự hào với những thành tựu đó suốt cuộc đời cầm cọ. Thuận Hồ được mệnh danh là họa sĩ vẽ tranh bằng ký ức và những mảng tranh của ông thật sự đáng giá để khám phá. Chúng có giá trị như một bằng chứng lịch sử, ghi lại những biến đổi của thời cuộc, những hoàn cảnh của con người được ông yêu thương và trân trọng.

Vào một chiều đầu tháng 8, chúng tôi ghé thăm tư gia của ông Thuận Hồ, tọa lạc trên đường Phan Văn Hân (Bình Thạnh). Trên tường phòng khách, một vài bức tranh sơn dầu về cảnh quê hương, tĩnh vật và thiếu nữ được treo lên. Hơn hàng trăm bức tranh còn lại được ông chất đầy trên kệ. Con gái út của ông, người chào đón chúng tôi, cho biết: "Ba tôi đã vẽ rất nhiều tranh, hầu hết đã bán đi qua khách đến nhà hoặc qua các cuộc triển lãm. Một số khách ở nước ngoài còn mua đến vài chục bức. Những năm sau đó, vì tuổi già, ba tôi ít vẽ hơn, hiện giữ lại được chỉ vài chục bức thôi".

Mặc dù tuổi đã cao, ông trông có phần yếu ớt, đôi mắt xa xăm, nhưng khi nói về hội họa, ông bỗng trở nên sống động và linh hoạt. Ông cười tươi và đôi mắt rạng ngời khi nhắc lại ký ức về thời còn là chàng thủ khoa khóa 1941 của Trường Mỹ nghệ thực hành Gia Định, với biệt danh "ông vua bột màu"...

Hồ Tấn Thuận, một chàng trai có năng khiếu và đam mê hội họa, sinh ra trong một gia đình không ai làm nghệ thuật. Thế nhưng, vào những năm 1940, việc học mỹ thuật được bảo trợ bởi Chính phủ Pháp chỉ có thể tìm thấy tại Trường Mỹ nghệ thực hành Gia Định, nơi có quá trình tuyển sinh khắc nghiệt. Khóa đầu tiên tốt nghiệp vào năm 1941 chỉ có bảy sinh viên, và thủ khoa là chàng trai nông dân Hồ Tấn Thuận.

Sau khi tốt nghiệp, Họa sĩ Thuận Hồ đã tham gia triển lãm cùng nhiều họa sĩ khác với một loạt tranh bột màu rất ấn tượng, được nhiều người yêu thích và đánh giá cao, và được biết đến với biệt danh "ông vua bột màu". Dù vẽ được tranh bột màu và tranh lụa tốt, nhưng sau đó, Họa sĩ Thuận Hồ chuyển sang vẽ tranh sơn dầu vì vật liệu này phù hợp hơn với các chủ đề phong cảnh và bền với thời gian.

Họa sĩ Thuận Hồ đã đoạt nhiều giải thưởng lớn trong các cuộc thi về mỹ thuật, bao gồm giải nhất về thủy thái và bột màu tại Đại hội Mỹ thuật do Pháp Văn Đồng Minh Hội tổ chức tại Sài Gòn năm 1955 và giải nhất về tranh sơn dầu năm 1959. Từ năm 1944 đến 1960, tranh của Họa sĩ Thuận Hồ đã được trao đổi văn hóa với nhiều nước như Nhật, Ý, Malaysia và Mỹ.

Bằng cách sử dụng phong cách miêu tả thực tế giản dị và dễ hiểu, tranh của họa sĩ luôn đem đến cho người xem một cảm giác bình yên và niềm vui, đồng thời giúp họ tìm lại những ký ức về tuổi thơ, quê hương và những khoảnh khắc đơn giản trong cuộc sống mà thường bị bỏ qua. Họa sĩ có một tài năng đặc biệt trong việc tái hiện các ký ức này một cách sống động và duyên dáng. Các khách hàng thường xuyên mua tranh của họa sĩ là những người từng sống ở Sài Gòn xưa, Việt kiều, người Pháp, Mỹ... Có lẽ họ muốn tìm lại những ký ức và cảm nhận về những nơi đã từng sống qua các bức tranh của họa sĩ.

Khi được hỏi về quan tâm đến thị trường tranh, họa sĩ trả lời rằng: "Tôi chỉ vẽ theo cảm xúc của mình, không theo xu hướng của thị trường. Người ta biết đến tranh của tôi từ những năm đầu thế kỷ trước đến nay, và không có gì thay đổi." Mặc dù đã cao tuổi và sức khỏe không cho phép đi sáng tác, họa sĩ vẫn miệt mài ngồi tại nhà vẽ, cầm cọ với tinh thần tập trung cao độ. Có vẻ như vẽ tranh là một liều thuốc giúp họa sĩ khỏe mạnh!

Hai họa sĩ cùng thuộc một trào lưu nghệ thuật và sinh năm 1920, nhưng có sự khác biệt trong chủ đề và phong cách của các tác phẩm. Phái tập trung vào các khung cảnh phố xá yên tĩnh hoặc các vở kịch truyền thống buồn tẻ, thường sử dụng các gam màu u uẩn và trầm. Trong khi đó, Hồ chuyên vẽ cảnh quê bình dị, sôi động với sông nước và những người đi thuyền, hoặc các cô gái sinh viên tươi tắn, với sắc màu tươi sáng và hiện đại. Những tác phẩm của họa sĩ Thuận Hồ có giá trị nhân văn cao và đáng quý trong lịch sử văn học và sử học đương đại. Những bức tranh của ông đã gây xúc động không chỉ trong giới trí thức trong nước mà còn cả ở nước ngoài. Năm 1996, báo Le courrier du Vietnam đã viết về họa sĩ Thuận Hồ và nhà sưu tập Đặng Hải Sơn, chủ phòng tranh Tự Do, cho biết phòng tranh đã chuẩn bị triển lãm tác phẩm bột màu của Thuận Hồ nhân dịp ông tròn 88 tuổi. Trong hai thập kỷ qua, chúng tôi đã may mắn sở hữu bộ sưu tập tranh của Thuận Hồ.

Đăng nhận xét

0 Nhận xét