VŨ CAO ĐÀM

Họa sĩ Vũ Cao Đàm (1914-2000) là một trong những họa sĩ lớn của nền hội họa Việt Nam. Ông sinh ra ở Hà Nội, và đã từng học tại trường École des Beaux-Arts de l'Indochine ở Hà Nội và sau đó là trường École des Beaux-Arts de Paris ở Pháp.

Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống hội họa ở làng Vũ Đại, tỉnh Hà Tây (nay thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội). Cha của ông là Vũ Đình Tùng, một họa sĩ danh tiếng và là một trong những người sáng lập của Hội Mỹ thuật Việt Nam. Vũ Cao Đàm được bào đệ và học tập về hội họa từ cha mình từ khi còn rất nhỏ. Năm 1931, ông đỗ kỳ thi tuyển sinh vào École des Beaux-Arts de l'Indochine (Trường Mỹ thuật Đông Dương) tại Hà Nội và theo học tại đây trong 4 năm. Sau khi tốt nghiệp, ông trở thành một giáo viên mỹ thuật và tiếp tục phát triển sự nghiệp hội họa của mình. Gia đình Vũ Cao Đàm sau đó đã chuyển đến sống tại Saigon (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) và ông tiếp tục sự nghiệp hội họa của mình tại đây. Năm 1948, ông cùng với một số họa sĩ khác đã thành lập Hội Mỹ thuật Nam Bộ. Sau đó, ông đến Paris để học tập và tiếp tục phát triển nghệ thuật của mình. Từ năm 1952 đến 1954, ông sống và làm việc tại Mỹ, và từ đó trở thành một trong những họa sĩ nổi tiếng của Việt Nam. Được sinh ra trong một gia đình có truyền thống hội họa, Vũ Cao Đàm đã được khơi gợi đam mê và tài năng hội họa từ khi còn nhỏ. Cha ông là một họa sĩ danh tiếng và đã truyền cho ông nhiều kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực hội họa. Gia đình ông đã chuyển đến sống tại nhiều địa điểm khác nhau, nhưng ông vẫn luôn tiếp tục phát triển sự nghiệp hội họa của mình.

 

Vũ Cao Đàm là một sinh viên của Khóa II tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, nhưng ông là sinh viên đầu tiên của Khoa Điêu khắc trong khoảng thời gian từ năm 1926 đến năm 1931. Ban đầu, ông tham gia cả hội họa và điêu khắc, nhưng đến năm thứ hai, ông chuyển hẳn sang chuyên ngành điêu khắc. Trong một cuộc phỏng vấn, ông đã kể lại rằng "Thầy Tardieu (Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương) đã nhận ra khả năng của tôi trong lãnh vực điêu khắc, và tôi đã tạo ra một tác phẩm đầu tiên về bán thân. Thầy Tardieu khen tôi rất đẹp và vì thế, năm thứ hai, tôi đã chuyển sang học chuyên ngành điêu khắc và tôi rất thích. Sau đó, tôi chuyên tập trung vào việc vẽ chân dung".

Vào năm 1931, sau khi tốt nghiệp với thành tích ưu tú tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, Vũ Cao Đàm được nhận học bổng sang Pháp để nghiên cứu và tìm hiểu sâu hơn về nghệ thuật tạo hình tại Bảo tàng Louvre. Năm 1938, ông kết hôn với nghệ sĩ dương cầm người Pháp Renee. Trong thời gian xảy ra Thế chiến thứ hai (1939-1945), đúc tượng trở nên vô cùng khó khăn do những vật dụng bằng đồng có thể bị tịch thu để làm vũ khí. Vì vậy, Vũ Cao Đàm đã phải chuyển hướng từ điêu khắc sang vẽ tranh, bắt đầu bằng các bức tranh lụa sau đó chuyển sang sơn dầu. Ông lý giải rằng: "Tôi thấy tranh lụa bị giới hạn bởi kích thước của bức tranh, vì có miếng kính che gìn giữ cho lụa cho nên không thể vẽ to được". Trong số các tác phẩm nổi bật của ông là bức chân dung thi sĩ Jean Tardieu và gia đình ông, được nặn bằng đất nung rồi đánh bóng. Vào năm 1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Pháp, Vũ Cao Đàm đã tới để chụp hình và sau đó tạo mẫu tượng của ông. Mẫu tượng ban đầu được nặn bằng đất nung và sau đó được đúc bằng đồng. Hai bức tượng điêu khắc của Vũ Cao Đàm được coi là điển hình của nghệ thuật điêu khắc hiện đại Việt Nam, đó là Chân dung và Thiếu nữ cài lược. Cả hai tác phẩm này được giữ gìn tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và đã trở thành mẫu mực cho nhiều thế hệ họa sĩ và kiến trúc sư. Để tạo phiên bản, nhiều người đã sử dụng thạch cao để tái hiện hai bức tượng này. Thậm chí, các phiên bản thạch cao của hai tác phẩm này đã xuất hiện trong nhiều lớp học vẽ kiến trúc và mỹ thuật trên khắp đất nước.

Vũ Cao Đàm là một trong những nhà điêu khắc và họa sĩ nổi tiếng của Việt Nam. Một số tác phẩm tiêu biểu của ông bao gồm:

• Chân dung (bức tượng điêu khắc)
• Thiếu nữ cài lược (bức tượng điêu khắc)
• Mẹ và con (bức tượng điêu khắc)
• Tranh sơn dầu (bao gồm các bức tranh về chủ đề tôn giáo, đồng quê và chân dung)
• Tranh lụa (bao gồm các bức tranh chân dung và phong cảnh)

Những tác phẩm này đều mang tính chất độc đáo và nghệ thuật cao, được đánh giá là tạo nên sự đột phá trong nghệ thuật Việt Nam.

Vũ Cao Đàm là một trong những nghệ sĩ điêu khắc hàng đầu của Việt Nam, ông đã đạt được nhiều thành tựu đáng chú ý trong sự nghiệp của mình, bao gồm:

1. Được đào tạo tại trường Mỹ thuật Đông Dương, một trong những trường đào tạo Mỹ thuật hàng đầu ở Đông Nam Á thời bấy giờ.
2. Được nhận học bổng sang Pháp nghiên cứu và nâng cao kiến thức về tạo hình tại Bảo tàng Louvre.
3. Tạo ra nhiều tác phẩm điêu khắc nổi tiếng, đặc biệt là Chân dung và Thiếu nữ cài lược, được coi là mẫu mực của điêu khắc Việt Nam hiện đại.
4. Được trao nhiều giải thưởng và vinh danh, bao gồm Giải thưởng Nhà nước về Văn hóa và Nghệ thuật (1989), danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (1995) và Huân chương Hồ Chí Minh (1995).
5. Được xem là một trong những người tiên phong trong việc sử dụng các chất liệu mới trong điêu khắc, như sơn dầu và thạch cao, thay vì đồng và đất nung truyền thống.