Ông sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, trong một gia đình có dòng dõi gia thế. Ông là con trai duy nhất của nhà nho Nguyễn Văn Khang và bà Nguyễn Thị Lân. Cha ông từng là thư ký phủ Thống sứ Bắc Kỳ. Mẹ ông được vua Bảo Đại ngự ban kim khánh khắc chữ "Tiết hạnh khả phong" công đức tảo tần nuôi con sau khi chồng ông qua đời khi Nam Sơn chỉ mới 4 tuổi. Ông được đặt tên là Nguyễn Vạn Thọ với hy vọng mang lại sự "vạn an thế đức..." tuy nhiên sau này khi được thầy nhà nho Phạm Như Bình tặng tên hiệu là Nam Sơn, ý nghĩa là vững vàng và trường thọ (Thọ tỉ Nam Sơn), ông sử dụng tên này để gọi mình.
Thuở nhỏ, Nam Sơn được các nhà nho Phạm Như Bình, Nguyễn Sĩ Đức dạy chữ và vẽ, cùng với việc dẫn đi thăm các đình, đền, chùa để giảng dạy về văn hoá và đạo lý. Nhờ đó, ông đã sớm có niềm đam mê với nghệ thuật dân tộc. Ông cũng chịu khó tìm hiểu về hội họa phương Đông bằng cách tìm sách và tranh của Trung Quốc, của Nhật Bản. Khi tiếp xúc với hội họa phương Tây, nhờ có nền văn hoá vững chắc, Nam Sơn đã tiếp thu được những kiến thức bổ ích để hoàn thiện một nền mỹ thuật mới cho dân tộc. Ở tuổi 10, Nam Sơn bắt đầu học chữ Quốc ngữ tại trường tiểu học Hàng Vôi (Amiral Courbet, nay là trường Nguyễn Du –Hà Nội). Sau khi tốt nghiệp tại trường Bưởiào khoảng năm 1920-1921, Nam Sơn được mời trang trí cho Hội quán Sinh viên An Nam, một tổ chức do Paul Monet thành lập. Nam Sơn đã gây ấn tượng mạnh với Paul Monet, người đã nhờ Chủ tịch Danh dự Louis Marty giới thiệu Nam Sơn với Victor Tardieu, một họa sĩ người Pháp đang làm việc tại Hà Nội lúc đó, để được hỗ trợ và học tập. Ban đầu, Victor Tardieu chỉ dạy Nam Sơn mỗi chiều chủ nhật trong một giờ. Khi Tardieu được giao thực hiện tranh tường cho Trường Đại học Đông Dương, Nam Sơn đã đóng vai trò là người mẫu tình nguyện và được Victor Tardieu chỉ dẫn về phương pháp sơn dầu trong một góc riêng của xưởng họa.
Năm 1923, Nam Sơn đã tham gia Đấu xảo Hà Nội với bốn bức tranh, bao gồm Nhà nho xứ Bắc, Ông già Kim Liên, Cô gái Bắc kỳ và Tĩnh vật. Các tác phẩm này đã được đánh giá là những bức tranh sơn dầu đầu tiên của Việt Nam được vẽ bởi một tác giả tài năng.
ardieu và Nam Sơn đã thảo luận và đưa ra ý tưởng thành lập một trường nghệ thuật để dạy các kỹ thuật nghệ thuật Phương Tây.[2] Vào ngày 27 tháng 10 năm 1924, Toàn quyền Martial Merlin đã chấp thuận đề xuất của Tardieu và thành lập Trường Mỹ thuật Đông Dương tại Hà Nội, lên kế hoạch cho ngày khai giảng vào 1 tháng 10 năm 1925.[3][4]
Nam Sơn được chỉ định làm "công sự Victor Tardieu" và trách nhiệm của ông là hỗ trợ Tardieu trong việc mua đồ dùng và tìm giáo sư cho trường.[1] Cả Nam Sơn và Tardieu đã được điều động về Pháp để tìm giáo viên. Vào đầu năm 1925, Nam Sơn đã đến Paris, nơi ông học tại trường Mỹ thuật Quốc gia vào buổi sáng trong xưởng họa của Jean-Pierre Laurens, buổi chiều tại trường Nghệ thuật Trang trí Quốc gia trong xưởng họa của Félix Aubert, và buổi tối học nắn hình cùng giáo sư Séguin và Maire.[1] Vào Chủ nhật, ông đọc tài liệu ở thư viện của Victor Tardieu và thăm viếng các bảo tàng và danh lam thắng cảnh.[1]
Vào tháng 9 năm 1925, vì bệnh tật, Victor Tardieu đã hoãn việc trở lại Việt Nam, trong khi Nam Sơn đã trở về trước để chuẩn bị cho ngày khai trường.[1] Joseph Inguimberty đã đi cùng với ông. Nam Sơn và Inguimberty đã tổ chức buổi tuyển sinh cùng một lúc tại Hà Nội, Huế, Sài Gòn, Phnom Pênh và Vientiane, với sự tham gia của 270 thí sinh.[1]
Nam Sơn, giáo sư chuyên ngành cấp hai về Thiết kế và Trang trí Đồ họa, trực tiếp giảng dạy tất cả 18 khóa học và đào tạo hơn 150 nghệ sĩ và nhà điêu khắc. Nhiều sinh viên của ông đã đạt được thành công lớn, với một số tác phẩm sản xuất đã gây ấn tượng với thế giới nghệ thuật phương Tây ngay sau khi tốt nghiệp.
Năm 1946, ông được Bộ Giáo dục Quốc gia Cộng hòa Dân chủ Việt Nam mời tham gia ban cố vấn của Đại học Mỹ thuật Đông Dương.
Năm 1957, Nam Sơn được bầu vào Ban chấp hành Hiệp hội Mỹ thuật Việt Nam và giữ vị trí này trong 16 năm cho đến khi ông qua đời vào ngày 26/1/1973.
Năm 1998, ba tác phẩm của Nam Sơn đã được chọn cho triển lãm "Mùa xuân Việt Nam" tại Paris, do Bộ Văn hóa và Thông tin Việt Nam và Tòa thị chính Paris tổ chức để giới thiệu phong trào nghệ thuật mới tại Việt Nam. Triển lãm được ca ngợi rộng rãi và "Tạp chí Voyager" được xuất bản tại Paris bao gồm bức chân dung của một người nông dân Nam Sơn ( 1940 ), nói rằng "Chỉ đến hôm nay, sau nhiều năm bị lãng quên, có nghệ sĩ Việt Nam buộc mọi người phải thể hiện sự tôn trọng." Cùng năm đó, 25 năm sau khi ông qua đời, Hiệp hội Mỹ thuật Việt Nam đã truy tặng ông Huân chương vì sự nghiệp Mỹ thuật.
Các tác phawm Củ ô ùn ùn iêu Ðáng giá cao có có nghĩa là trong đó niêui:
Buche Tranh "Ch ổi ả ả ả ả ả ( Hồ Hà hignu ngán Mã milei maue xĐức ) mau tô trên vai, 1930, Tri Tôn lãi Hội họn Paris ) là táchâu Việt Nam đan ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả.
Tiếng Đức "Chân dung mẹ tô" ( Gia từ ả ) là tá phòng Việt Nam Việt Nam tiên ợi ợi iêu ổi Đài v ả, Thủy chiang bả Tri Minh lãm Mỹ thuận - Paris 1932.
"Cò triêu và Cá vàng" ( kh 2015 7 màu, 1929 ) Ð iêu ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả ả.
Buthec Châu dung nhà Nho ( troanh Thơu, 1923 ) là mội trong nhed. Tardieu ) nganguaryi Pháp thay đổi.
"Chân phân cụù óng" ( tronh phất tiên pastel, 1927 ) là beuc tranh tiên phong cama hội Việt Nam trong loong vong.
"Vang ch" ( tranh lia, 1927 ) là beatec tranh tiên phong.
"Thiế niết thôn" ( troanh la ) Ð iêu úc úc Mỹ thuận Pháp mua năm 1935.
0 Nhận xét