Trần Văn Thủy, một đạo diễn Việt Nam, sinh năm 1940 tại Xóm 2, Hải Phòng, Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Cha ông, Trần Văn Vỵ (1902-1975), là một công chức của chính quyền thuộc địa nhưng đã bí mật ủng hộ Việt Minh. Thân mẫu Đỗ Thị Hiếu (1913-2015) nuôi bảy người con, Trần Văn Thủy là con trai thứ hai. Năm 1949, anh trai Vĩnh hơn ông 4 tuổi hy sinh trong một trận đánh, Trần Văn Thủy trở thành con trai cả trong gia đình. Trong chiến tranh Việt Nam, Trần Văn Thủy làm phóng viên chiến trường. Sau đó, ông đã đạo diễn hơn 20 bộ phim tài liệu, trong đó có nhiều bộ phim đoạt giải cao tại các liên hoan phim trong nước và quốc tế. Để ghi nhận những đóng góp của ông cho nghệ thuật, ông đã được phong tặng danh hiệu "Nghệ sĩ Nhân dân".
Trần Văn Thủy có thời thơ ấu rất thích bơi lội và thường xuyên tập luyện kỹ năng này, điều này trở nên rất quan trọng khi ông trở thành phóng viên chiến tranh và phải đối mặt với nguy cơ tử thần. Sau khi hoàn thành trung học phổ thông, ông xin học một khóa học nhân loại học được tổ chức bởi Bộ Văn hóa và sau đó đi nghiên cứu về những bộ tộc ít người ở Tây Bắc Việt Nam. Tuy nhiên, gia đình của ông gặp nhiều khó khăn vì cha của ông từng làm việc cho chính quyền Pháp. Mặc dù anh em của ông đạt được điểm số cao trong các kỳ thi nhưng không thể vào đại học do vấn đề "lý lịch". Sau khi tốt nghiệp, ông đi học quay phim tại trường điện ảnh và sau đó được tuyển làm phóng viên chiến trường ở miền Nam chỉ sau một năm.
Trần Văn Thủy trải qua nhiều năm làm phóng viên chiến tranh tại Khu 5 từ 1966 đến 1969 và thường xuyên quay phim trên chiến trường, mặc dù cuộc sống của ông luôn đối mặt với nguy hiểm và thiếu thốn. Vào năm 1969, dù đang bị bệnh nặng và rất yếu, ông đã mang những hộp phim âm bản quay tại miền Nam về miền Bắc và sử dụng chúng để tạo ra phim đầu tiên của mình mang tên “Những người dân quê tôi.” Sau khi học đạo diễn điện ảnh tại trường Điện ảnh Quốc gia Toàn Liên Bang ở Moskva, do sự hướng dẫn nhiệt tình của Roman Karmen, Trần Văn Thủy trở về Việt Nam và làm việc tại hãng phim Tài liệu Trung ương, thuộc Bộ Văn hóa từ năm 1977. Trong những năm sau đó, ông cũng có thời gian sống và làm việc ở nước ngoài.
Kể từ năm 1992, Trần Văn Thủy đã tích cực tham gia các hoạt động từ thiện tại xóm 2, Hải Phong, Hải Hậu - một khu vực nông thôn nghèo khó thuộc tỉnh Nam Định. Nhờ những nỗ lực của ông và các tổ chức như “Các bạn của Trần Văn Thủy,” cư dân địa phương đã được hỗ trợ xây dựng đường, cầu và trường học.
Các bộ phim của Trần Văn Thủy đã nhận được sự đánh giá cao từ khán giả trong và ngoài nước, cùng nhiều giải thưởng quốc tế và trong nước.
Có một số bộ phim đã được sản xuất bởi đạo diễn Trần Văn Thủy, bao gồm:
Những người dân quê tôi: Phim đầu tay được quay ở chiến trường Quảng Đà và đoạt giải Bồ Câu Bạc tại Liên hoan phim Quốc tế Leipzig (1970).
Nơi Chúng Tôi Đã Sống: Phim được quay ở Liên Xô năm 1977.
Phản bội: Phim về chiến tranh biên giới Việt-Trung năm 1979 và giành giải vàng LHP Việt Nam 1980.
Hà Nội trong mắt ai: Phim được đánh giá là tác phẩm đặc sắc nhất của Trần Văn Thủy và giành giải vàng LHP Việt Nam 1988.
Chuyện tử tế: Phim về thân phận của những người nghèo khó và những mâu thuẫn xã hội, đoạt giải Bồ Câu Bạc Liên hoan phim Quốc tế Leipzig và được báo chí nước ngoài gọi là "Quả bom đến từ Việt Nam nổ tung ở thành phố Leipzig".
Có Hai Tục Ngữ: Phim được làm ở Liên Xô năm 1986.
Thầy mù xem voi: Phim về các cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại và được sản xuất từ năm 1989 đến 1990.
Phiên chợ tình: Phim sản xuất năm 1992.
Một Cõi Tâm Linh: Phim làm với Channel Four England năm 1993.
Có Một Làng Quê: Phim làm với NHK Nhật Bản năm 1994.
Chuyện từ một góc công viên: Phim về những hậu quả của chất độc màu da cam để lại trong gia đình một cựu phóng viên chiến trường năm 1996.
Hải Hậu—Một Vùng Quê Văn Hoá: Phim sản xuất năm 1998.
Huế—Những di tích xưa, Huế—Lịch sử, Huế—Văn Hóa: Các phim về Huế sản xuất năm 1999.
Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai: Phim giành giải Phim ngắn hay nhất tại Liên hoan phim châu Á—Thái Bình Dương lần thứ 43 năm 1999.
Giáo sư Hoàng Minh Giám: Phim sản xuất năm 2000.
Nhà thờ Phát Diệm: Phim sản xuất năm 2001.
Lời Của Đá: Phim sản xuất năm 2004.
Trần Văn Thủy đã tham gia sản xuất và đạo diễn nhiều bộ phim đặc sắc trong lịch sử điện ảnh Việt Nam. Ông là một trong những đạo diễn hàng đầu của trường phái phim tài liệu tại Việt Nam và được đánh giá là một trong những nhà làm phim có ảnh hưởng nhất trong lịch sử điện ảnh nước này.
Một số bộ phim nổi tiếng mà Trần Văn Thủy tham gia sản xuất và đạo diễn bao gồm: "Những người dân quê tôi" (1970), "Nơi chúng tôi đã sống" (1977), "Phản bội" (1980), "Hà Nội trong mắt ai" (1982), "Chuyện tử tế" (1985), "Có hai tục ngữ" (1986), "Thầy mù xem voi" (1989-1990), "Phiên chợ tình" (1992), "Một cõi tâm linh" (1993), "Có một làng quê" (1994), "Chuyện từ một góc công viên" (1996), "Hải Hậu - Một vùng quê văn hóa" (1998), "Giáo sư Hoàng Minh Giám" (2000), "Nhà thờ Phát Diệm" (2001), "Lời của đá" (2004), "Mạn đàm về người Man Di hiện đại" (2006-2007) và "Vọng khúc ngàn năm" (2011).
Trần Văn Thủy đã đạt nhiều giải thưởng quốc tế và trong nước, đặc biệt là giải Bồ Câu Bạc tại Liên hoan phim Quốc tế Leipzig (Đông Đức) năm 1970 và giải thưởng Nhà nước về văn học và nghệ thuật năm 1997. Công trình của ông đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử phát triển điện ảnh Việt Nam và được tôn vinh như một di sản văn hóa của quốc gia.
0 Nhận xét