Tháng 7-1931, Alix Aymé về lại Paris và thành hôn với đại tá Georges Aymé, người sau này sang Hà Nội, trở thành tướng chỉ huy quân đội Pháp tại Đông Dương. Nhờ được Alix Aymé giới thiệu với nhà xuất bản Gallimard trong thời kỳ đầu viết văn mà em chồng của bà là Marcel Aymé đã trở thành một trong những tên tuổi lớn của nền văn học Pháp thế kỷ XX. Cũng tại Paris, nữ họa sĩ có triển lãm cá nhân tại gallery Druet danh giá, sau đó bà được mời dự Triển lãm Thuộc địa quan trọng, nơi bà trưng bày nhiều tranh sơn mài. Đến năm 1935, bà lại có triển lãm tranh tại Sài Gòn. Từ 1934-1939, bà là giáo sư Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương tại Hà Nội, hướng dẫn nhiều sinh viên sau này trở thành những tên tuổi lớn của mỹ thuật Việt Nam hiện đại.
Những năm 1930, bà du hành sang Lào và trở thành bạn của gia đình vua Sisavang Vong lúc bấy giờ, từng vẽ tranh tường tại cung điện hoàng gia Lào tại Luang Prabang. Còn thời gian sống tại Hà Nội, bà được mời giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, nhờ đó mà bà khám phá chất liệu sơn mài truyền thống của người Việt và đã gắn bó với chất liệu này cho tới cuối đời.
Nhưng cuộc đời Alix Aymé không bình yên như bức tranh Hai đứa bé say ngủ cũng như các tác phẩm phong cảnh, tĩnh vật, chân dung thiếu nữ đặc sắc của bà. Khi quân Nhật chiếm Đông Dương, tướng Georges Aymé bị bắt và đưa vào một trại tập trung. Những ngày tháng đó, Alix Aymé và 2 con trai phải sống trong cảnh khốn quẫn cho tới khi chiến tranh kết thúc.
Những năm sống và sáng tác ở châu Á, Alix Aymé thường xuyên du hành đến các nước Đông Dương, Ấn Độ, Sri Lanka, Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc. Về lại Paris năm 1945, bà trang trí tranh tường cho nhà thờở Luc-sur-Mer, triển lãm tranh tại gallery Moullot năm 1948, rồi gallery France d’ Outremer năm 1950 (cũng là năm ông Georges Aymé qua đời), đồng thời viết một bài dẫn giải về tranh sơn mài cho tờ Tropique.
Trong bão tố chiến tranh, con trai lớn Michel của bà bị sát hại vào năm 1945 khi mới 19 tuổi. Hai ngày sau khi Michel bị giết, tướng Georges Aymé được giải thoát khỏi trại tập trung của quân Nhật và đưa về Paris trong tình trạng suy kiệt và qua đời không lâu sau đó. Cái chết của Michel đã ám ảnh Alix Aymé suốt phần đời còn lại của bà và chỉ có nghệ thuật mới là nơi trú ẩn của tâm hồn bà sau những bão giông.
Năm 1952 là hai triển lãm tranh sơn mài tại Florence (Ý) và tại gallery France d’ Outremer. Làm việc gần như không biết mệt dù tuổi đã cao, nữ họa sĩ còn viết kịch bản và vẽ truyện tranh nhiều kỳ Paul và Kao ở xứ Lào từ kinh nghiệm sống thực của bà.
Alix Aymé đã sáng tác không ngừng cho tới những năm tháng cuối đời. Bà mất năm 1989 ở tuổi chín mươi lăm và để lại cho đời biết bao tác phẩm với nhiều chất liệu tạo hình. Bà vẽ tranh sơn dầu trên toan, tranh màu nước trên lụa, làm tranh sơn mài và tranh kính cho nhà thờ.
Tác phẩm của bà hiện nằm trong những bộ sưu tập tại bảo tàng Louvre, bảo tàng thập niên 30 tại Paris, bảo tàng mỹ thuật La Rochelle, và cung điện hoàng gia Luang Prabang.
Dù đã rời xa Đông Dương, miền đất này vẫn vẫn luôn ở trong trái tim của bà. Bà chuyển gần như hoàn toàn sang vẽ sơn mài và lụa, và các đề tài về đất và người Đông Dương luôn hiện lên trên tranh của bà cho đến cuối đời.
Năm 2012, tranh của Alix Aymé lần đầu tiên được triển lãm tại Mỹ ở Bảo tàng Evergreen của Đại học John Hopkins (TP. Baltimore, bang Maryland). Trong triển lãm đó, Alix Aymé được mô tả là “người can dự chủ yếu vào sự thúc đẩy trào lưu hiện đại ra đời tại Paris vào giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến”. Hình ảnh Việt Nam hiện diện rất nhiều trong các tác phẩm của Alix Aymé.
0 Nhận xét