Họa sĩ Diệp Minh Châu (1919 – 2002) sinh ra tại xã Nhơn Thạch, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre trong một gia đình nông dân.Ông là một họa sĩ và nhà điêu khắc nổi tiếng của Việt Nam. Từ những ngày còn nhỏ, cậu bé Châu đã say mê hội họa và cho thấy tài năng thiên bẩm của mình và còn thường được gọi là cậu bé Châu. Tài năng là như thế nhưng mối cơ duyên với hội họa chỉ thực sự đến khi ông 15 tuổi và được gặp họa sĩ Hoàng Tuyến.Người thầy này đã chỉ dạy cho ông từ bố cục, đường nét, màu sắc để hoàn thành một bức tranh phong cảnh. Sau đó, hai thầy trò đã cùng nhau thực hiện vẽ phông màn cho các gánh hát ở tỉnh Nam Bộ.
Trong một lần đi xem triển lãm của Hoàng Tuyền tại Châu Thành (Bến Tre) cùng nhiều họa sĩ khác như Nguyễn Thành Sinh, Tạ Kế. Ông đã bị thu hút bởi bức tranh nghệ thuật vẽ các cô gái Huế và Hà Nội của Nguyễn Thành Sinh và đã xin được làm học trò để theo học.
Năm 1939, Diệp Minh Châu đến Hà Nội để học tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương - một trong những trường có quy mô lớn nhất châu Á vào thời điểm đó. Với một thành phố đắt đỏ như Hà Nội, ông đã làm tất cả các công việc bán thời gian có thể để kiếm sống và học tập, thậm chí thiết kế phông nền cho một số nhóm opera trong thời gian rảnh. Sau khi hoàn thành khóa học dự bị, năm 1940, ông trở về quê hương và trở thành thủ khoa của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khi nhận được giấy báo đỗ.
Năm 1945, khi cả nước đang sục sôi tinh thần đấu tranh giành độc lập tự do, Diệp Minh Châu cũng xếp bút nghiên lên đường đi kháng chiến. Với hành trang là chiếc ba lô cặp vẽ, Diệp Minh Châu có mặt khắp nơi từ Bắc vào Nam.
Năm 1949, Diệp Minh Châu được điều động làm việc tại Viện Văn hóa kháng chiến Nam Bộ, nằm trong khu 9 do giáo sư Hoàng Xuân Nhị làm Giám đốc. Trong giữa năm 1950, ông rời Nam Bộ để đi đến Việt Bắc, qua Campuchia, Thái Lan và Trung Quốc, mất khoảng 8 tháng. Ông đã ở lại Việt Bắc hơn 6 tháng và sống gần với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tại đây, ông đã vẽ hơn 30 bức tranh với chủ đề Bác Hồ, trong đó có các tác phẩm như Bố cục nhà Bác trên đồi (tranh lụa - 1951), Bác làm việc ở nhà sàn Việt Bắc (tranh sơn dầu - 1951), Bác câu cá bên bờ suối (tranh sơn dầu - 1951), Ánh nắng trưa trước sân nhà Bác (tranh sơn dầu - 1951)...
Năm 1952, Diệp Minh Châu được đi công tác tại Viện Hàn lâm Mỹ thuật Tiệp Khắc để học điêu khắc. Trước khi trở về Việt Nam, ông đã đi nghiên cứu về nghệ thuật tượng đài ở Liên Xô và Ấn Độ trong một thời gian dài. Từ năm 1956 đến khi đất nước thống nhất vào năm 1975, ông đã làm giảng viên tại trường Mỹ thuật Việt Nam. Năm 1957, ông dành một năm để tu nghiệp tại Ấn Độ.
Sau năm 1975, Diệp Minh Châu trở về TP.HCM và tiếp tục sáng tác nghệ thuật. Ông cũng giúp đỡ và hướng dẫn nhiều nghệ sĩ trẻ trên con đường nghệ thuật. Vào năm 1996, ông được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về văn học nghệ thuật. Ông qua đời vào ngày 12/7/2002 tại TP.HCM, hưởng thọ 83 tuổi. Gia đình của ông đã mở một nhà lưu niệm mang tên ông để tưởng nhớ về ông.
Diệp Minh Châu đã yêu mến vị lãnh tụ của dân tộc và chủ đề về Người xuất hiện trong phần lớn tác phẩm nghệ thuật của ông. Nhân kỷ niệm 2 năm Quốc khánh, ông đã tham gia hội chợ mừng Tết Độc lập lớn tại xã Thiện Hộ, chiến khu Đồng Tháp Mười. Trong không khí đầy phấn khởi, ông đã bị cuốn hút bởi Tuyên ngôn Độc lập của Bác Hồ và bài hát "Ca ngợi Chủ tịch Hồ Chí Minh" (Lưu Hữu Phước) được các em hát, và trong tâm hồn ông bùng nổ cảm xúc mãnh liệt.
Vì quá xúc động, ông đã dùng máu lấy ở cánh tay của mình để vẽ tranh chân dung Bác Hồ với 3 cháu nhỏ, đại diện cho thiếu nhi ba miền Bắc, Trung, Nam của đất nước và sau đó bức tranh máu này đã được dâng lên Chủ tịch Hồ Chí Chí Minh với bức thư “Kính gửi Cha của con”. Đây là bức tranh mang giá trị lớn và một biểu tượng đẹp cho đến tận bây giờ. Ngoài bức tranh Bác Hồ với ba cháu nhỏ miền Trung, Nam, Bắc, Diệp Minh Châu còn vẽ nhiều chân dung Bác Hồ khác trên lụa. Và đặc biệt hơn, Diệp Minh Châu có may mắn được sống cạnh Bác tại chiến khu Việt Bắc (1950 -1951), ông đã vẽ trên 30 bức với nhiều góc độ về diện mạo và tâm hồn của vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.
Sau này khi đã là sinh viên khoa Điêu khắc khóa XIV, Diệp Minh Châu đã sáng tác nhiều tác phẩm tham gia nhiều triển lãm và giành nhiều huy chương. Có thể kể tới tác phẩm “Trăng thu”, “Nhớ mong”, “Hương sắc”, đặc biệt là bức “Văn Miếu” (Huy chương Đồng, năm 1942) hay bức “Cầu nguyện” (Huy chương Bạc, năm 1943) gây được sự chú ý của giới mỹ thuật.
Tác phẩm tiêu biểu:
Bác Hồ và ba em thiếu nhi Trung -Nam -Bắc. (Tranh lụa vẽ bằng máu 1947).
Bác Hồ câu cá ở Việt Bắc (tranh sơn dầu 100 cm x 70)
Võ Thị Sáu (tượng tròn)
Lòng người miền Nam (tượng tròn)
Miền Nam trên đất Bắc (tượng tròn)
Phú Lợi (tượng tròn)
Hương sen (tượng tròn)
0 Nhận xét