BÉ KÝ

Bé Ký là một họa sĩ sinh năm 1938, tên thật là Nguyễn Thị Bé, quê ở Hải Dương. Cô trở thành một cô gái mồ côi cha mẹ khi mới lên tám tuổi. Bằng chính tay mình, Bé Ký đã học vẽ và phát triển kỹ năng của mình. Cô cũng được các họa sĩ Trần Đắc, Trần Văn Thọ và Văn Đen hướng dẫn thêm. Trong số này, Trần Văn Thọ đã nhận Bé Ký làm con nuôi và đặt cho cô bút danh Bé Ký, với ý nghĩa đơn giản là “Bé, hãy ký vào đấy, tức là Bé Ký!”.

Sau khi đất nước bị chia cắt, Bé Ký di chuyển đến miền Nam và từ đó cô đã bắt đầu được sự chú ý đến của giới mỹ thuật. Điểm khởi đầu là buổi triển lãm tranh đầu tiên năm 1957 tại hội Pháp văn Đồng minh (Alliance Française), một sự kiện được bảo trợ bởi René de Berval. Các tác phẩm của Bé Ký đã được trưng bày ở Hội Việt Mỹ và Trung tâm Pháp. Vào năm 1975, cô đã tổ chức triển lãm ở Paris và Đông Kinh. Tuy nhiên, sau đó, Bé Ký đã gặp nhiều khó khăn vì cô không thích ứng được với lối mỹ thuật “hiện thực xã hội chủ nghĩa” (socialist realism). Bởi vì cô không muốn hoạt động theo lối này, cuộc sống và sự nghiệp của cô đã bị hạn chế. Thêm vào đó, việc vượt biên của cô không thành, khiến gia đình cô phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn nữa.

Năm 1989, cô cùng chồng là họa sĩ Hồ Thành Đức xuất cảnh sang Mỹ. Từ khi đó đến nay, các tác phẩm của Bé Ký đã được trưng bày tại nhiều phòng tranh và bảo tàng mỹ thuật trên toàn thế giới, bao gồm cả Viện Smithsonian ở Mỹ. Phong cách mỹ thuật của Bé Ký được phân loại vào trường phái sketchings, tức là phác họa bằng bút lông trên giấy và lụa. Sau năm 1989, cô cũng thử nghiệm với dạng sơn mài trong các tác phẩm của mình.

Ngày 6 tháng Mười Hai năm 1957, Bé Ký được ông René de Berval, phê bình gia mỹ thuật cho tạp chí France d’Asie (Sài Gòn) và Journal d’Extrême Orient, bảo trợ cuộc triển lãm đầu tiên tại cơ sở Alliance Française (Pháp Văn Đồng Minh Hội). Sau cuộc triển lãm, bà trở thành “Nữ Họa Sĩ Của Vỉa Hè Đô Thành”, một biệt hiệu thân mật được dân Sài Gòn dành cho. Từ năm 1957 đến năm 1975, Bé Ký đã có đến 18 cơ hội khai mạc phòng tranh (16 lần tại Sài Gòn, 1 lần tại Pháp vào năm 1959 và 1 lần tại Nhật Bản, vào năm 1969, cùng với 9 họa sĩ khác quốc tịch). Sau 1975, bà bày tranh chung tại Ba Lan vào năm 1984, và 8 lần tại Hoa Kỳ, khi đã định cư tại Mỹ. Trong 8 lần này, có hai lần được xem là rất quan trọng trong việc đưa tên tuổi Bé Ký đi càng rộng trong giới thưởng ngoạn của thế giới.


Cuộc Triển Lãm Quốc Tế Women: Beyond Borders, tại Santa Barbara Contemporary Arts Forum (California) với mục đích giới thiệu tiếng nói hội họa của phái nữ toàn thế giới, được tổ chức năm 1995, kéo dài đến năm 2000. Trong năm năm, cuộc triển lãm này được di chuyển qua một số quốc gia có họa sĩ được mời tham dự: Mỹ, Do Thái, Nhật Bản, Á Căn Đình, Kenya, Úc, Tây Ban Nha, Mễ Tây Cơ, Thụy Điển, Ý, Cu Ba, Pháp, Phần Lan. Bé Ký góp mặt trong cương vị hội họa của Việt Nam. Hiện nay cuộc triển lãm này đã được chuyển về lại Hoa Kỳ, và trở thành một phần trong một phòng tranh thường trực mở cửa lâu dài.

Cuộc triển lãm không kém phần quan trọng thứ hai có tên: “Cuộc Triển Lãm Quốc Tế Về Tình Yêu, Gia Đình Và Niềm Tin” tại Johnson Art Collection, vào ngày 23-9-2006 đến 21-10-2006. Chỉ có hai hoạ sĩ Việt Nam được mời tham dự : Bé Ký và Hồ Thành Đức, bên cạnh Yuroz (Armenia), Milon Townsend (Hoa Kỳ), Max Rodriguez (Cuba), Adrian Wong Shue (Jamaica), Ushangi (Georgia), Hank Garcia (Hoa Kỳ), Edward McCluney (Mỹ gốc Phi Châu).

Năm 2002 bà cho ra mắt cuốn My Beloved Vietnam - Quê Hương Mến Yêu, song ngữ Việt-Anh.

Bà mất tại tư gia ở Quận Cam (California) năm 2021.

Khi nhìn vào bức tranh của Bé Ký, chúng ta không thể không nhận ra rằng đó là một tác phẩm nghệ thuật đặc biệt. Từ những bước đầu tiên, bà đã luôn tin tưởng vào cách nhìn và sự lựa chọn của mình và điều đó đã giúp cho bà trở thành một nghệ sĩ thành công.

Mặc dù tranh của bà chỉ giới hạn ở mức dân gian mà không đi xa hơn, nhưng đó vẫn là một nguồn tranh dân gian quý giá không kém các nguồn tranh khác như Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng, Sình ở Huế. Bé Ký tạo ra những bức tranh cao quý và thơ mộng hơn rất nhiều so với các tranh dân gian khác, vì đó là kết quả của tài năng, sáng tạo và nỗ lực của một nghệ sĩ độc đáo.

Đăng nhận xét

0 Nhận xét