Trần Trung Tín sinh ra tại vùng châu thổ sông Cửu Long và đã tham gia kháng chiến khi mới 12 tuổi. Khi chiến tranh chống Mỹ bùng nổ, ông đã cố gắng thể hiện nỗi đau thương cùng sự kiên trung của dân tộc trong cuộc chiến. Từ năm 1969 đến 1975, ông đã vẽ hàng trăm bức tranh màu dầu trên giấy báo. Sau khi chiến tranh kết thúc, ông trở về Sài Gòn và trở thành một họa sĩ. Ông đã thực hiện nhiều bức vẽ trên giấy ảnh trong suốt cuộc đời của mình.
Bên cạnh đó, có rất nhiều hoạ sĩ đã nợ ông một khoản dư nợ không chỉ về cách nhìn, mà còn về cách biểu hiện trong hội hoạ. Thậm chí, họ còn nợ ông những chi tiết nhỏ nhặt nhất về hình hoạ, màu sắc và các yếu tố khác.
Trần Trung Tín không từng theo học tại trường Mỹ thuật, nhưng điều này không quan trọng đối với ông vì ông sáng tác bằng bản năng. Với ông, hội hoạ chỉ đơn giản là một phương tiện để thể hiện triết lý và cảm thức mang tính thơ ca. Tuy nhiên, ông không vẽ theo lối minh hoạ giản đơn mà sử dụng cảm nhận và suy nghĩ để tạo hình, phong cách của ông mang đậm màu sắc duy lý và trữ tình. Nhân vật trong các bức tranh của ông có ý nghĩa thuần tuý như khái niệm "người", được tạo thành bằng dáng nhân vật và sự liên hệ với các hình ảnh mang tính khái niệm khác. Xem tranh của Trần Trung Tín, người ta không thể không chú ý đến tên tranh. Tuy nhiên, chỉ dựa vào tên tranh để hiểu nội dung là điều "nguy hiểm" vì cách tạo hình của ông mang tính ngô nghê, vụng dại nhưng lại chứa đựng nhiều ý nghĩa biểu cảm khó tả. Nó mở ra nhiều liên tưởng giống như khi đối diện với tranh vẽ của trẻ em hoặc của người nguyên thuỷ, và tác động trực tiếp đến người xem. Màu sắc trong tranh của ông không chỉ đẹp mà còn là tiếng nói của cảm xúc và tình cảm. Bùi Xuân Phái đã từng nói rằng "Màu của Tín là màu trời cho". Nhiều hoạ sĩ Việt Nam đã coi Trần Trung Tín là một tấm gương dũng cảm trong nghệ thuật, một nguồn cảm hứng cho những người muốn theo đuổi nghệ thuật. Rất nhiều hoạ sĩ cũng học hỏi và lấy cảm hứng từ ông, từ chi tiết nhỏ nhặt về hình hoạ, màu sắc và nhiều khía cạnh khác.
Trong hoàn cảnh khó khăn, cả về tài chính lẫn tư tưởng, việc vẽ tranh đối với Trần Trung Tín chỉ đơn giản là một cách giải thoát cá nhân, không quan tâm đến phương tiện hay các nguyên tắc vẽ đúng. Vì thế, nhiều người đã phủ định hoặc nghi ngờ tư cách hoạ sĩ của ông. Tuy nhiên, nếu xét trong quan niệm Hậu Hiện đại, nghệ thuật của Trần Trung Tín đã hoàn thành sứ mệnh của mình bằng cách truyền tải ý tưởng và hình tượng thông qua những tác phẩm không quan trọng đến phương tiện.
Trần Trung Tín vẽ theo quan niệm và cảm nhận của bản thân, chứ không phải theo những gì ông nhìn thấy. Với ông, việc vẽ là một cách giải tỏa cảm xúc, thay vì chỉ đơn thuần là việc sáng tạo theo quan điểm truyền thống. Vì thế, để đánh giá nghệ thuật của ông, chúng ta không thể chỉ nhìn vào những yếu tố về hình thức hay kỹ thuật, mà cần tập trung vào cái đẹp của chính hành động và cảm nhận của ông. Xem tranh Trần Trung Tín là đọc được những tầng sống ẩn giấu phía sau những hình ảnh được vẽ ra, bao gồm cả câu chuyện về cuộc đời của ông và không gian, thời gian mà ông đã trải qua.
Trong một thời gian dài, không ai thừa nhận Trần Trung Tín là một họa sĩ giỏi, cho đến khi thị trường nghệ thuật Châu Âu bắt đầu mua sắm các bức tranh của ông với giá khoảng 8.000 USD mỗi tác phẩm. Từ năm 1989 đến nay, Trần Trung Tín đã tổ chức khoảng 12 triển lãm cá nhân ở trong và ngoài nước. Học giả và nhà nghiên cứu mỹ thuật đương đại Sherry Buchnan đã nghiên cứu và xuất bản cuốn sách dày về tranh và thơ của Trần Trung Tín vào năm 2002.
Mặc dù ngày nay vẫn có nhiều cách nhìn nhận khác nhau về Trần Trung Tín, thế nhưng, điều này chủ yếu phụ thuộc vào quan niệm về nghệ thuật của từng người. Những ai coi trọng tính bài bản và hàn lâm của hội hoạ truyền thống sẽ không thích các tác phẩm của Trần Trung Tín. Những ai coi hội hoạ là một tiếng thét của lòng người sẽ dễ dàng cảm nhận được thế giới của ông.
0 Nhận xét