Họa sĩ Hoàng Đăng Nhuận đã có một thời trai trẻ sống lang bạt trên nhiều miền đất nuớc. Từ những thị trấn miền Trung khốn khó với biển xanh cát trắng đến vùng cao nguyên của cây ngàn, gió núi hoặc phương Nam phóng khoáng tình người. Những nơi chốn anh qua, những vòng tay bạn bè thân ái, những cuộc tình đến rồi đi... đều trở thành vốn sống bền bỉ của khổ đau, hạnh phúc nuôi dưỡng ngọn nguồn sáng tạo trong anh.
Họa sĩ Hoàng Đăng Nhuận đã tạo cho mình con đường riêng trong hội họa. Tranh của ông từng tham dự triển lãm tại Mỹ, Pháp, Hồng Kông, Singapore…, được sưu tập tại Viện Bảo tàng Mỹ Thuật Việt Nam và Singapore cũng như trong các bộ sưu tập tư nhân ở Châu Á, Châu Âu và Bắc Mỹ.
Năm 1969, ông có triển lãm cá nhân đầu tiên ở Đà Nẵng. Thời trẻ, ông sống lang bạt để tìm kiếm tư liệu sáng tác. Tạp chí Sông Hương đề cập đến Hoàng Đăng Nhuận, người được ghi nhớ cùng với "thế hệ vàng" của nghệ thuật Việt Nam, bao gồm những tên tuổi lừng danh như Văn Cao, Trịnh Công Sơn, Từ Huy... và những họa sĩ tài hoa và đầy tài năng như Đinh Cường, Bửu Chỉ...
Anh em văn nghệ Huế vẫn gọi ông bằng biệt danh trìu mến "Nghệ sĩ giang hồ" bởi cho dù ông đã thành danh, từng triển lãm tranh ở hàng chục quốc gia, nhưng giữa nhân gian ông vẫn là một nghệ sĩ bụi bặm mà hào hoa, lãng mạn mà quyết liệt.
Tuổi trẻ của ông phiêu bạt dọc dặm dài gió cát miền Trung, Huế, Đà Nẵng, Quy Nhơn... rồi lên tận phố núi Pleiku và sương mù Đà Lạt. Tự học để trở thành họa sĩ nhưng không phải họa sĩ tự học nào cũng có thể mang tranh của mình đến Paris, kinh đô nghệ thuật thế giới như Hoàng Đăng Nhuận.
Những năm sống ở Huế, tôi cùng nhiều bạn bè họa sĩ trẻ hay ghé thăm ông, khi thì ở căn phòng nhỏ tại Chợ Mai (đường Nguyễn Sinh Cung), nơi chất chứa nhiều kỷ niệm của ông với người bạn họa sĩ Bửu Chỉ (và sau này thành... sui gia với ông), khi ở gallery Chiêu Ê trên đường Minh Mạng với một họa thất nhỏ xinh nổi lên giữa khu vườn mướt xanh cây cỏ.
Nhà phê bình mỹ thuật Huỳnh Hữu Ủy từng nhận xét: "Những nơi chốn anh qua, những vòng tay bạn bè thân ái, những cuộc tình đến rồi đi... đều trở thành vốn sống bền bỉ của khổ đau, hạnh phúc nuôi dưỡng ngọn nguồn sáng tạo trong anh. Thanh lọc thế giới không bằng kích thước và cách nhìn cổ điển nữa, tất cả đều được thu nhận qua cánh cửa trực giác và tình cảm, quay mình lại với bên ngoài để chạm cùng vào những sâu thẳm của tâm hồn".
"Nhuận từ một thiên nhiên tự do sầu muộn nào phía cỏ cây Đà Lạt trở về chưa hết mùi cô độc. Nhuận lưu luyến thầm lặng, vẫn cúi sát mặt xuống mảnh đất của mình chăm lo từng kỷ niệm".
Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường cũng bảo rằng "mỗi khung gỗ viền quanh tranh phố của Nhuận đều có vẻ như là một khung cửa sổ, từ đó họa sĩ cúi nhìn xuống thời gian, ở dưới kia phố Nhuận ngày đó lại hiện ra, rực rỡ, trìu mến và kiêu hãnh thầm kín".
Giờ thì chàng nghệ sĩ giang hồ ấy đã từ giã cuộc chơi trần thế, nhưng tôi tin trên những bức tranh phố của Hoàng Đăng Nhuận, người ta sẽ gặp dáng hình ông ở đó, trong dáng ngồi của kẻ cô độc ở ngã ba đường, cũng có thể là bóng áo đỏ ẩn hiện giữa lau lách sương mù của những phố phường đã cất giữ cho ông thời hoang dại du tử.
Tài năng của Hoàng Đăng Nhuận đã được bảo chứng nhưng có lẽ lớn hơn tất cả, Hoàng Đăng Nhuận là một phần của Huế, của tâm hồn Huế, di sản Huế. Ai cũng biết Huế là suối nguồn nuôi dưỡng nên nhiều tên tuổi trong văn chương và nghệ thuật. Và trong những tên tuổi văn chương nghệ thuật làm giàu có tinh thần Huế, tôn vinh thêm những giá trị Huế, chắc chắn có ông - họa sĩ Hoàng Đăng Nhuận.
0 Nhận xét