Họa sĩ Lê Trung được chú ý nhiều hơn ở những bức tranh vẽ phụ nữ rất đặc thù với một bút pháp riêng mà thế hệ nghệ sĩ tạo hình sau ông rất ngưỡng mộ trong đó có Lê Minh, một họa sĩ sở trường về minh họa truyện chưởng, phiêu lưu và trinh thám ở Sài Gòn vào khoảng thập niên giữa thế kỷ 20. Số lượng tác phẩm triển lãm được biết tới của Lê Trung không nhiều. Nhưng họa sĩ Lê Trung đã gieo vào lòng khách thưởng ngoạn nghệ thuật những cảm nhận đặc biệt khi đứng trước những bức tranh vẽ chân dung phụ nữ của người họa sĩ tài hoa vùng đất biên thùy phương Nam.
Theo dấu chân mỹ thuật để tìm hiểu về Lê Trung, người họa sĩ được coi ít có người biết rõ về cuộc đời và sư nghiệp dù ông là họa sĩ đã một thời nổi tiếng vẽ chân dung người đẹp. Trong hoàn cảnh hạn chế tư liệu văn hóa ở một vùng còn bị ảnh hưởng chiến tranh trước đây, ta hãy đi ngược dòng thời gian, trở về với hoạt động nghệ thuật và báo chí tại Sài Gòn từ những năm đầu của nửa sau thế kỷ 20 để hiểu thêm về khuôn mặt nghệ thuật sáng giá của vùng đất phương Nam.
Trong thế giới hội họa buổi ấy, công chúng nghệ thuật không xa lạ với chàng họa sĩ tài hoa Lê Trung với nét vẽ giai nhân rất đặc thù không thể nhầm với tranh của bất cứ họa sĩ nào khác. Bên cạnh một Duy Liêm – họa sĩ thường hay xuất hiện trên chiếc xe Lambretta chạy lạch tạch – với nét cọ kỷ hà sắc bén góc cạnh khi vẽ hình ảnh con người và cảnh vật trên những bìa nhạc, bìa sách báo. Rồi đến Lê Minh, một họa sĩ sung sức chuyên vẽ minh họa truyện trinh thám, phiêu lưu hay truyện chưởng rầm rộ một thời. Nhưng người yêu nghệ thuật vẫn hiếm khi được diện kiến tận mắt một họa sĩ Lê Trung bằng xương bằng thịt trong hiện thực. Nhưng trong thực tế, từ thập niên 1950 trở đi, tranh vẽ phụ nữ của họa sĩ Lê Trung trên bìa sách, bìa lịch hay những tờ báo Xuân như: Sài Gòn Mới, Sân khấu Mới, Tia sáng, Phụ nữ Ngày mai, Phụ nữ Diễn đàn… vẫn xuất hiện như trăm hoa đua nở hình ảnh những người đẹp do họa sĩ họ Lê vẽ rất được ngưỡng mộ bởi mọi tầng lớp độc giả và công chúng nghệ thuật. Lúc bấy giờ, tranh vẽ phụ nữ của Lê Trung được xem là sáng giá nhất so với các họa sĩ khác như Phi Hùng, Thái Văn Ngôn, Duy Liêm, Lê Minh… ở Sài Gòn. Người ta ngưỡng mộ tranh phụ nữ do họa sĩ Lê Trung vẽ đến mức sau Tết nguyên đán, họ còn tiếc, thận trọng đem cắt hình ảnh người đẹp trên bìa báo Xuân, đem dán trang trọng lên tường nhà để mọi người khách đến chơi nhà được trực tiếp chiêm ngưỡng người đẹp trong tranh.
Trên trang bìa những tờ báo xuân khổ lớn hoặc tờ lịch giấy treo tường dạo ấy, họa sĩ Lê Trung quen với cung cách vẽ chân dung bán thân – kiểu như một ảnh chụp – của thế giới chân dài (đôi khi có cặp theo chiếc nón lá úp trước mình, hoặc đội trên đầu). Nhưng người tinh mắt rất dễ nhận ra ngay hầu hết khuôn mặt các cô gái do họa sĩ Lê Trung vẽ ở đâu cũng đều giống y như một hay ít ra cũng phảng phất đến hơn phân nửa nét tương tự. Lúc nhỏ mới vào Tiểu học, tôi nghe nói họa sĩ lấy hình mẫu, nhất là khuôn mặt ở cô em vợ xinh đẹp của mình? Thuở còn là một cậu học trò nhỏ mê nghệ thuật, đi học thêm hội họa, tôi cũng đã từng hằng giờ say mê ngắm nhìn hình ảnh những giai nhân dưới nét vẽ tài hoa của người họa sĩ miền núi Cấm. Đôi lúc tôi cũng lấy hình người đẹp trong tranh của họa sĩ Lê Trung, gạch ô vuông rồi lấy tỷ lệ để họa lại.
Nếu đã có dịp xem tranh phụ nữ của Lê Trung, ta nhận thấy họa sĩ luôn nhất quán trong kỹ thuật và phong cách. Đối tượng là một phụ nữ đẹp với những vẻ đặc thù: có nét chung cọng hưởng với tính cách của hầu hết những người đẹp dưới nét cọ của nhiều họa sĩ khác nhưng cũng có nét riêng hình thành từ bút pháp độc đáo của họa sĩ. Sắc thái chung là vững vàng kỹ thuật, nắm chắc tỷ lệ cơ bản áp dụng cho các phần ở khuôn mặt, thân người, tứ chi… Nhưng đặc điểm riêng, tạo nên phong cách ấn tượng của tác giả là điều đáng lưu ý hơn cả ở họa sĩ. Lê Trung không vẽ một cách ước lệ theo lối cổ điển như một điệp khúc mà ta thường gặp ở các họa sĩ hàn lâm tiền phong xuất thân từ lò ‘Mỹ thuật Đông dương’ của họa sĩ Victor Tardieu. Đó là vẽ phụ nữ thì thân hình phải mảnh mai, đi đứng cần có vẻ thướt tha, yểu điệu. Họa sĩ Lê Trung kinh điển bài bản mà cá tính sáng tạo. Ở những người đẹp qua nét cọ tinh tế tài hoa của họa sĩ Lê Trung, khách thưởng ngoạn am hiểu nghệ thuật tạo hình sẽ cảm nhận ra được những cung điệu sắc màu mới lạ bàng bạc trong từng nghệ phẩm của ông. Người thiếu nữ trong tranh của Lê Trung có vẻ sống thực và gần gũi với hình ảnh của những cô gái lao động khỏe khoắn Nam bộ, tháng năm quen với cảnh chân lấm tay bùn chốn rẫy bái, ruộng đồng của vùng đất phương Nam.
0 Nhận xét