Ông nội của Mai Thứ là Mai Trung Quế, trong quá trình công tác ông đảm nhiệm chức vụ tri châu Tuần Giáo và kiêm nhiệm châu Luân, là quyền tri phủ phủ Điện Biên, tỉnh Sơn La (cũ). Ông được triều đình Huế phong tặng danh hiệu Thái Thường Tự Khanh và gia tặng Đô Sát Viện hữu phó Đô Ngự Sử. Cha của Mai Thứ là Mai Trung Cát, Tổng đốc Bắc Ninh. Ông được phong hàm Thái tử Thiếu bảo Đông Các Đại học sĩ, tước Văn Tân nam và chính quyền Pháp trao tước hiệu Nam tước.
Năm 1925, Mai Trung Thứ đã thi đậu vào khóa I của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, cùng với một số nghệ sĩ tài năng khác như Nguyễn Phan Chánh, Lê Văn Đệ, Lê Phổ và Nguyễn Cao Luyện.
Trong những năm học đại học, Mai Trung Thứ ban đầu chú trọng đến sơn dầu và vẽ lại cuộc sống của người dân nông thôn Việt Nam trong thời đại đó. Sau đó, ông chuyển sang sử dụng chất liệu vẽ lụa, đây cũng chính là loại chất liệu làm nên danh tiếng của ông trong tương lai. Tranh của Mai Trung Thứ có nét đặc trưng là màu sắc rực rỡ, đậm nét con người và cảnh vật, tương tự như các tác phẩm của Tô Ngọc Vân sau này.
Sau khi hoàn thành khóa học tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương vào năm 1930, Mai Trung Thứ được bổ nhiệm giảng dạy môn vẽ tại Trường Quốc học Huế. Tại đây, tài năng của ông trong vẽ tranh lụa đã được phát triển rất nhiều.
Trong những năm 1930, Mai Trung Thứ đã tham gia triển lãm tranh cùng với một số họa sĩ khác tại nhiều quốc gia trên thế giới như Italia (Roma 1932, Milan 1934, Naples 1934), Bỉ (Brussels 1936), Mỹ (San Francisco 1937) và Pháp - quốc gia mà ông định cư sau này. Sau khi tham gia Hội chợ đấu giá Paris vào năm 1936, Mai Trung Thứ quyết định ở lại Paris và hoạt động nghệ thuật tại thành phố này - được ví như kinh đô ánh sáng và là nơi hội tụ của các danh họa bậc thầy thế giới lúc đó. Trong suốt nhiều năm sống và làm việc tại thủ đô Pháp, ông chủ yếu vẽ bằng ký ức về đề tài các cô thiếu nữ, các trẻ em Việt Nam, khung cảnh Việt Nam, những mái lá hay đền đài...
Vào năm 1946, Mai Trung Thứ trở về Việt Nam và gửi về một bộ phim tài liệu mang tên "Sức sống của 25,000 Việt kiều tại Pháp", do chính ông làm chủ sản xuất bởi hãng phim Tân Việt. Bộ phim đã được chiếu rộng rãi trên các rạp ở Hà Nội. Cùng năm đó, ông được mời bởi Tổng thống Cộng hòa Pháp để cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn đại biểu cấp cao sang thăm Pháp. Với tư cách là Giám đốc hãng phim Tân Việt, ông đã quay phim, ghi lại các hoạt động của Chủ tịch Hồ trên đất Pháp trong vòng 4 tháng. Năm 1975, ông tặng lại cho Đảng và Nhà nước Việt Nam những thước phim này. Chúng ghi lại hình ảnh chân thực của Chủ tịch Hồ Chí Minh sau khi giành được độc lập, tự do cho đất nước và được đón chào nồng nhiệt trong vòng tay của nhân dân Pháp và hàng chục vạn Việt kiều. Những thước phim này trở thành tư liệu lịch sử duy nhất về hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đất Pháp. Bộ phim tài liệu quý giá của ông, như "Hồ Chủ tịch tại Pháp" và "Hội nghị Fontainebleau 1946", đã cung cấp tư liệu lịch sử cho các nhà làm phim tài liệu ở Việt Nam và trên thế giới sau này.
Năm 1974, Mai Trung Thứ, cùng với nhiều nghệ sĩ khác bao gồm Điềm Phùng Thị - học trò của ông, đã trở về Việt Nam sau 38 năm xa quê hương, nhằm thực hiện chuyến thăm dưới sự mời gọi của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Vào năm 1980, khi ông đã 75 tuổi, Mai Trung Thứ qua đời đột ngột do bệnh tim. Sau đó, thi thể của ông được an táng tại chân một ngọn núi không xa thủ đô Pháp. Mặc dù ông đã sống và làm việc ở Pháp trong phần lớn cuộc đời, nhưng ông vẫn được nhiều người biết đến như một họa sĩ nổi tiếng của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam trong những năm đầu của thế kỷ 20.
Mai Trung Thứ là một trong các họa sĩ có đóng góp quan trọng trong việc làm giàu màu sắc cho tranh lụa Việt Nam trong thời kỳ ông sống. Ông thường vẽ về phụ nữ, trẻ em và cuộc sống thường nhật với cái nhìn tươi vui và màu sắc rực rỡ, tôn lên bản sắc văn hóa dân tộc. Mai Trung Thứ sử dụng các kỹ thuật hòa trộn màu sắc lung linh và huyền ảo của chủ nghĩa ấn tượng vào lụa mà không mất đi tính cách tự nhiên của nó. Những triển lãm tranh của ông tại các nước phương Tây đã giúp đưa nghệ thuật hiện đại Việt Nam trở nên nổi tiếng hơn trong cộng đồng quốc tế và đóng góp vào việc hình thành các trào lưu nghệ thuật trong lịch sử thế giới.
Hôm 28/5/2021, Bảo tàng Cernuschi chuyên về nghệ thuật châu Á tại Paris đã thông báo tổ chức triển lãm trưng bày 140 tác phẩm của Mai Trung Thứ. Sự kiện này đã được giới chuyên môn đánh giá cao trong bối cảnh nhiều bức tranh của ông đã đạt giá trị cao trên thị trường nghệ thuật.
Tác phẩm tiêu biểu:
Cô gái làm thơ
Mona Lisa
Làm dáng
Bà
Tiệc trà
Nu
Mẹ và con
Cô gái Huế
0 Nhận xét