Bà đã được vinh danh với nhiều giải thưởng và danh hiệu trong sự nghiệp của mình. Ngay từ thời điểm đầu học tập tại trường, Nguyễn Thị Kim đã tham gia hoạt động trong ban tuyên truyền và khánh tiết của Hội truyền bá quốc ngữ cùng với một số bạn bè thân thiết như Phạm Văn Khoa, Nguyễn Huy Tưởng, Vương Như Trang... là những người hoạt động văn hóa cứu quốc trong mặt trận Việt Minh. Bà đã tham gia vẽ tranh gửi tới chiến khu phục vụ cho việc đón tiếp phái đoàn Đồng Minh. Trong thời gian là sinh viên, bà đã có tác phẩm được trưng bày tại Triển lãm Mỹ thuật và đã nhận được giải thưởng vào năm 1943.
Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Nguyễn Thị Kim cùng chồng Phạm Văn Đôn trở thành thành viên của Hội Văn hóa cứu quốc và tham gia Ban biên tập Tạp chí Tiền Phong - cơ quan ngôn luận của Hội. Bà đã vẽ tranh cổ động và triển lãm phục vụ cho yêu cầu cách mạng. Bà cho biết: "Cách mạng Tháng Tám đã mở ra một chân trời mới cho các nghệ sĩ, trong đó có tôi. Con đường nghệ thuật rực rỡ ánh sáng cách mạng đã làm cho tôi cảm thấy xúc động và choáng ngợp. Tôi đắm chìm trong nguồn ánh sáng trong trẻo đó và nhận ra rằng nghề điêu khắc của mình đã trở thành một vũ khí quan trọng."
Sau đó, Tô Ngọc Vân, một hoạ sĩ, đã trở thành hiệu trưởng của Trường Mỹ thuật Việt Nam, được thành lập năm 1946 tại địa chỉ phố Lò Đúc. Bà Nguyễn Thị Kim được mời giảng dạy tại trường trong vai trò giảng viên. Đồng thời, vào thời điểm đó, bà cũng là ủy viên của Hội hữu nghị Việt-Pháp và là một trong những người sáng lập của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Ngôi nhà của bà tại số 114 phố Bạch Mai, Hà Nội, đã trở thành trụ sở cho nhà in của báo Cờ giải phóng và báo Sự thật.
Năm 1946, Hội Văn hoá cứu quốc đã gửi bà Nguyễn Thị Kim cùng với hai hoạ sĩ Tô Ngọc Vân và Nguyễn Đỗ Cung đến Bắc Bộ Phủ để vẽ và làm tượng chân dung Bác Hồ, do nhà văn Nguyễn Đình Thi giới thiệu. Bà đã mang theo một cái giá và một cái hòm gỗ thông để chứa đất sét làm việc. Trong phòng làm việc rộng rãi của Bác, với sàn gỗ đánh bóng lộn, bà cảm thấy lúng túng và không dám bước vào, nhưng Bác đã chỉ cho bà cách giữ đồ dùng của mình. Sau hơn mười ngày lao động cật lực, bà đã hoàn thành tượng chân dung Bác Hồ, một tác phẩm quan trọng trong cuộc đời nghệ thuật của bà. Bức tượng đồng này cùng với tác phẩm Tự vệ thành Hà Nội đã được trưng bày tại Triển lãm Mỹ thuật Tháng Tám năm 1946, trong đó tác phẩm Tự vệ thành đã được trao giải thưởng. Trước khi kháng chiến cả nước bùng nổ, gia đình bà đã chôn giấu tượng chân dung Hồ Chủ tịch trong vườn nhà, và sau đó nó được lấy lên và lưu trữ tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam sau khi Thủ đô được giải phóng vào năm 1954.
Từ năm 1947 đến 1953, Nguyễn Thị Kim đã làm giảng viên tại Trường Thiếu sinh quân Liên khu IV và Trường Văn hoá Kháng chiến Liên khu IV. Bà cũng là thành viên Ban chấp hành của Hội Phụ nữ Việt Nam và đã tham gia trang trí sân khấu và hoá trang cho Đoàn kịch Giải Phóng. Nhiều tác phẩm của bà đã được trưng bày và bảo quản tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, Bảo tàng Việt Bắc cùng một số bảo tàng ở Nga, Ba Lan và Pháp.
Sau đó, bà được điều đến Việt Bắc để làm việc tại Doanh nghiệp Quốc gia Chiếu bóng và Chụp ảnh Việt Nam tại Thái Nguyên. Cùng với công tác của cơ quan này, bà đã sáng tác bức phù điêu Bác Hồ và sau đó là bức phù điêu Chiến thắng Điện Biên Phủ. Hiện nay, hai tác phẩm Hạnh phúc và Chiến thắng Điện Biên Phủ được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Sau khi kết thúc chiến tranh tại Việt Nam bằng Hiệp định Genève, Nguyễn Thị Kim đã được Trung ương bổ nhiệm làm đại biểu tham dự Đoàn Hữu nghị Việt - Xô đi thăm Liên Xô. Đoàn này do ông Trần Huy Liệu dẫn đầu, bao gồm các anh hùng quân đội, các chiến sĩ nông thôn xuất sắc, đại diện cho các dân tộc thiểu số và các nghệ sĩ văn học nổi tiếng như Văn Cao, Song Kim... Nguyễn Thị Kim là người phụ nữ duy nhất được cử tham gia trong đoàn với vai trò là nghệ sĩ điêu khắc.
Cuộc đời hoạt động nghệ thuật của nghệ sĩ Nguyễn Thị Kim trải dài gắn liền với những biến cố, thăng trầm của đất nước từ những ngày đầu Cách mạng tháng Tám (1945) cho đến khi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1975) và đến tận sau này. Bà luôn là một nghệ sĩ của cách mạng, của nhân dân với những tác phẩm điêu khắc giàu sức sống, sinh động và chan chứa nhiệt huyết khắc họa bản chất chân thực đầy chất anh hùng ca của hiện thực cách mạng Việt Nam.
Ở nghệ sĩ Nguyễn Thị Kim, qua những năm tháng với những đóng góp của một công dân, một cán bộ – nghệ sĩ, hay là một người tham gia quản lý – nghệ sĩ (cùng những trọng trách như: Ủy viên Ban Chấp hành Hội Phụ nữ Việt Nam, Ủy ban Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Ban Chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Hà Nội…) Bà luôn là người hoàn thành tốt nhất, trách nhiệm nhất những công việc mình được giao phó góp phần xây dựng, phát triển nền mỹ thuật nói riêng và văn hóa Việt Nam nói chung.
Năm 1954, sau khi Thủ đô Hà Nội được hoàn toàn giải phóng, Đoàn Văn nghệ sĩ kháng chiến đã trở về để tiếp quản thành phố. Đoàn này bao gồm các hoạ sĩ Huỳnh Văn Thuận, Phạm Văn Đôn, nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, kiến trúc sư Nguyễn Cao Luyện... và được dẫn đầu bởi ông Nguyễn Bắc. Vào cuối năm 1954, Nguyễn Thị Kim được chuyển đến Trường Mỹ thuật Việt Nam để trở thành giảng viên điêu khắc. Bà tham gia triển lãm mỹ thuật toàn quốc vào năm 1954 và năm 1955 với nhiều tác phẩm điêu khắc. Ngoài công tác giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam, bà còn sáng tác nhiều tác phẩm điêu khắc nổi tiếng như tượng Bác viết Tuyên ngôn Độc lập, tượng Bảo vệ thiếu nhi, tượng đồng Chân dung cháu gái, tượng đất nung Tiếp quản Thủ Đô và tranh lụa Lúa Miền Nam... Nhiều tác phẩm của bà đã tham gia triển lãm Mỹ thuật toàn quốc năm 1958 và đoạt giải, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Năm 1960, nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim được Nhà nước cử đi thực tập trên đại học tại Viện hàn lâm Mỹ thuật Repin, Leningrad. Trong thời gian đó, bà đã sáng tác các tác phẩm điêu khắc như: Công nhân hầm lò, Công nhân mỏ và Bác Hồ ngồi làm việc (1960). Sau đó, bà tiếp tục tạo ra nhiều tác phẩm điêu khắc độc đáo như: Thiếu nữ Đức - tượng gang, Cô xã viên - tượng thạch cao, Công nhân Nga - tượng gỗ (1961), Nữ du kích - tượng gỗ và nhiều tác phẩm khác.
Vào năm 1969, khi đã qua độ tuổi 50, nghệ sĩ điêu khắc Nguyễn Thị Kim được chuyển đến tổ sáng tác trực thuộc Hội Mỹ thuật Việt Nam - một tổ chức dành cho các nghệ sĩ sáng tạo, cùng với các đồng nghiệp như các nghệ sĩ điêu khắc Nguyễn Hải, Lê Công Thành và các họa sĩ Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái, Dương Bích Liên, Nguyễn Tư Nghiêm, Lưu Công Nhân,... đến khi nghỉ hưu. Trong thời gian này, bà đã sáng tác nhiều tác phẩm điêu khắc tượng tròn như Thảm sát Hướng Điền - tượng thạch cao (1971), hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, Bảo vệ thiếu nhi - tượng thạch cao (1973), Mẹ con - tượng thạch cao (1974).
Trong quá trình sáng tác, Nguyễn Thị Kim cũng tham gia nhiều hoạt động xã hội. Bà được bầu vào Ban chấp hành Hội Văn nghệ Việt Nam, Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam khoá I (1957-1983), là Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Hà Nội, là Ủy viên hội đồng nghệ thuật chuyên ngành điêu khắc Hội Mỹ thuật Việt Nam khoá II (1983-1989), là Uỷ viên Hội đoàn kết nhân dân Á - Phi, bảo vệ hoà bình thế giới, và là thành viên của Uỷ ban Hoà bình Thành phố Hà Nội. Cuộc đời và sự nghiệp của bà để lại cho thế hệ sau nhiều giá trị lớn lao. Người ta nhớ đến bà không chỉ vì tài năng của bà mà còn vì sự tâm huyết và cống hiến của bà cho nghệ thuật Việt Nam.
Tác phẩm tiêu biểu:
Chân dung cháu gái(1958)
Tượng thạch cao Bác Hồ(1960)
Chân dung Bác Hồ
Hạnh phúc(1950)
0 Nhận xét