Nguyễn Trọng Hợp (3/2/1918 - 27/09/1999) tốt nghiệp khóa XIII trường Mỹ thuật Đông Dương vào năm 1944. Ông trở thành thành viên của Hội Mĩ thuật Việt Nam từ năm 1957. Trong suốt thời gian từ năm 1956 đến năm 1981, ông là giảng viên tại Trường Đại học Mĩ thuật Việt Nam. Nguyễn Trọng Hợp là Ủy viên Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa 1 trong thời gian từ năm 1957 đến năm 1983.
Họa sĩ Nguyễn Trọng Hợp là một danh họa nổi tiếng với nghệ thuật vẽ tranh đen trắng. Tác phẩm của ông luôn gây ấn tượng mạnh với người xem bởi sự tinh tế và đơn giản đến tột cùng trong từng nét vẽ. Ông là một nghệ sĩ giỏi về tranh đen trắng, đồng nghĩa với việc ông có khả năng quan sát tốt và hiểu được sự tương phản giữa âm và dương, giữa màu đen và trắng. Điều tuyệt vời của những bức tranh đen trắng của Nguyễn Trọng Hợp chính là khả năng thể hiện cảm xúc sâu sắc và phong phú bằng những đường nét đơn giản. Những bức tranh khắc gỗ của ông cũng mang trong mình một sự tinh tế về độ sáng tối, về sự phối hợp giữa đen và trắng. Ông không cầu kì, không quá màu mè, mà đưa ra những bức tranh với vẻ đẹp chân thực, giản dị, truyền tải được tinh thần của cuộc sống trong từng tác phẩm của mình.
Đề tài chính của các tác phẩm tranh của Nguyễn Trọng Hợp thường liên quan đến người chiến sĩ và cuộc sống của người dân Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến. Phong cách nghệ thuật của ông chân thực, bố cục chặt chẽ, màu sắc hài hòa và đầy cảm xúc. Ngoài ra, ông còn là một giáo viên mẫu mực trong lĩnh vực giáo dục, tận tụy đóng góp cho sự nghiệp đào tạo thế hệ nghệ sĩ mỹ thuật tiếp theo.
Trong suốt cuộc đời làm nghệ thuật, họa sĩ Nguyễn Trọng Hợp để lại nhiều tác phẩm hội họa có giá trị. Một số bức tranh của ông được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và thu hút sự quan tâm của nhiều nhà sưu tập danh tiếng trong và ngoài nước. Để tôn vinh công lao và đóng góp của họa sĩ, con trai ông - họa sĩ Nguyễn Đức Hòa - cho biết rằng, trong suốt cuộc đời sáng tạo của mình, ông đã vẽ rất nhiều tác phẩm. Tuy nhiên, trong những năm bao cấp khó khăn, ông đã phải bán đi một số lượng tranh lớn để xoay sở cuộc sống. Thời đó, việc mua họa phẩm rất khó khăn, do đó tranh của họa sĩ Nguyễn Trọng Hợp thường được vẽ trên khổ nhỏ nhưng chứa đựng những giá trị tinh thần to lớn. Những tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Trọng Hợp từ “Đón mẹ đi làm đồng về” (1957) đến “Phong cảnh bản Xín Chải (1963), “Lớp học miền núi” (1964), “Cô gái Tày Bắc Kạn” (1966), “Hai cô gái Thái xe sợ bông” (1994) đã được nhiều họa sĩ tôn vinh là “những tác phẩm mực thước hiếm hoi của một cây bút lão luyện”. Đây chính là sự công nhận xứng đáng cho những giá trị nghệ thuật đích thực của ông. Họa sĩ Nguyễn Trọng Hợp đã sử dụng nhiều chất liệu truyền thống như mực nho, màu nước, sơn khắc và đặc biệt thành công ở mảng tranh khắc gỗ. Ông còn được biết đến là họa sĩ hiếm hoi của hội họa Việt Nam với phong cách tranh đen trắng tinh tế và chuyên sâu. Tranh đen trắng của ông đã trở thành sức mạnh độc đáo trong từng bức tranh: nếu nhắc đến tranh đen trắng, không ai có thể quên đến Nguyễn Trọng Hợp.
Bức tranh vẽ cảnh em bé nông thôn đón mẹ đi làm đồng về vào một buổi chiều của họa sĩ Nguyễn Trọng Hợp, với sắc vàng tươi sáng, đã truyền tải chân thực cảnh vật của một buổi chiều tại làng quê, đồng thời cũng mang đến cảm giác mơ màng, mộng mơ. Bà Nghiêm Thị Đức cho biết rằng kể từ sau bức tranh “Đón mẹ đi làm đồng về”, Nguyễn Trọng Hợp được xem là "bậc thầy" trong việc sử dụng màu sắc, và bức tranh này đã nhiều lần được in vào các sách về hội họa như một tiêu chuẩn. Trong các tác phẩm của ông, màu sắc được sử dụng để tôn lên cái thần của cảnh vật và con người. Màu sắc vốn không có lời, nhưng trong tranh của Nguyễn Trọng Hợp lại có thể nói lên tất cả.
Cuộc triển lãm tác phẩm tiêu biểu của họa sĩ Nguyễn Trọng Hợp mang tên "Màu sắc" đã được tổ chức bởi con trai của ông - họa sĩ Đức Hòa và gia đình, nhân dịp kỷ niệm 10 năm ngày mất của cố họa sĩ (1918-1999) tại 29 Hàng Bài, Hà Nội vào năm 2010. Triển lãm đã thu hút sự quan tâm rất nhiều của giới hội họa, đặc biệt là những người từng là học trò của Nguyễn Trọng Hợp tại Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam. Họ đã đến để gặp lại bóng dáng người thầy đã từng dìu dắt họ trên con đường hội họa và tri ân ông. Nhiều họa sĩ đương đại vẫn còn giữ nguyên niềm tiếc nhớ và trân trọng khi nhắc đến ông. Triển lãm cũng mang đến cho công chúng cơ hội để thưởng thức sức mạnh của hai màu sắc cổ điển đen và trắng trong tranh của bậc thầy hội họa này.
Hơn 10 năm sau ngày mất của họa sĩ Nguyễn Trọng Hợp, hình bóng của ông vẫn còn sống động trong lòng người. Triển lãm "Màu sắc" của ông đã gợi nhắc lại những kỷ niệm về một người thầy nghệ sĩ với tình yêu vô bờ bến dành cho nghệ thuật. Triển lãm đưa ta trở về thời khó khăn, khi mà ông đã gắn bó với màu sắc, bố cục và cảm xúc của từng bức tranh. Những người học trò của ông, những người đã được học hỏi từ ông, đang vẽ tiếp những giấc mơ và hoài bão của người thầy để đưa nghệ thuật Việt Nam đến với những tầm cao mới. Việc ông đã ra đi để lại một khoảng trống lớn trong lòng người hâm mộ hội họa đương đại Việt Nam, nhưng cũng đã đánh dấu một sự khởi đầu mới cho sự phát triển của nghệ thuật Việt Nam.
Tác phẩm tiêu biểu:
- Bức tranh phong cảnh
- Lớp học miền núi(1964) Vá lưới bên bờ biển(1966)
0 Nhận xét