TRỊNH HỮU NGỌC

Theo gia đình kể, Trịnh Hữu Ngọc (1912-1997) được sinh ra trong một gia đình nghèo ở Bắc Giang. Cha của anh làm nghề thợ hàn và sống lênh đênh khắp nơi, trong khi đó mẹ của anh đã qua đời sớm. Lúc 9 tuổi, Trịnh Hữu Ngọc đã lên đường vào Nam tìm kiếm cha. Anh đã gặp được cha mình tại xưởng Ba Son và sau đó anh đã vừa học vừa làm trong môi trường này. Sau đó, anh trở thành thầy ký trong Sở Bưu điện Sài Gòn. Ở độ tuổi 19, Trịnh Hữu Ngọc đã thi vào Trường Mỹ thuật Đông Dương và vừa học vừa phụ giúp ông Nam Sơn (người tham gia sáng lập Trường Mỹ thuật Đông Dương cùng với họa sĩ Pháp V.Tardieu) vào thời kỳ đầu của trường.

Năm 1940, Trịnh Hữu Ngọc thành lập xưởng mộc MEMO Ébénisterie - nơi sản xuất đồ gỗ hiện đại đầu tiên ở Việt Nam, với máy móc nhập từ Pháp và gần 20 thợ tinh tuyển. MEMO viết tắt cho chữ "mémoire" (ký ức), ý muốn người sử dụng đồ của họ sẽ nhớ mãi.

Sau năm 1954, ông đã chuyển đổi xưởng mộc thành trường dạy vẽ. Xưởng thiết kế nội thất và dạy vẽ của ông trở nên rất nổi tiếng vào thời điểm đó. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận xét rằng Trịnh Hữu Ngọc là "Claude Monet của Việt Nam" (Claude Monet là một họa sĩ nổi tiếng người Pháp, được coi là một trong những người sáng lập trường phái hội họa ấn tượng). Trịnh Hữu Ngọc đã được nhiều chính khách và bạn bè nước ngoài tặng làm quà khi họ đến thăm Việt Nam vì nhiều tác phẩm của ông rất đẹp và nổi tiếng. Thậm chí ông còn được tổ chức tiệc chiêu đãi của Tổng thống Pháp Francois Mitterrand trong chuyến thăm Việt Nam.

Tranh của họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc thường thể hiện những đề tài gần gũi, mộc mạc với cuộc sống làng quê Hà Nội thời bấy giờ, như hoa cỏ, trái cây, làng mạc. Ông yêu thích những sự vật, cảnh khung cảnh quen thuộc, giản đơn. Ông cho rằng tranh không cần phải xa lạ, chỉ cần đẹp. Hàng ngày, ông đều vẽ cây đa, con thuyền trước nhà, lặp đi lặp lại nhưng vẫn tạo ra những tác phẩm cảm động, chứng tỏ ông vẫn yêu nghệ thuật và yêu cuộc sống.


Sự ảnh hưởng của họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc không chỉ giới hạn trong nghệ thuật mà còn lan rộng đến quan niệm sống và phong cách sống của thế hệ con cháu. Con trai ông, họa sĩ và dịch giả Trịnh Lữ, đã trở nên quen thuộc với độc giả Việt Nam qua các tác phẩm như "Cuộc đời Pi", "Utopia", "Người trong bóng tối", "Đại gia Gatsby" và "Rừng Na Uy". Trịnh Lữ cũng thừa hưởng tình yêu hội họa từ cha với những tác phẩm sơn dầu thể hiện tình yêu phố phường và cuộc sống với chiều sâu, không gian bao la rộng lớn. Con gái của ông, bà Trịnh Thị An và bà Trịnh Thị Nhã, cũng đã tổ chức nhiều buổi triển lãm với những bức tranh có chất châu Âu trong màu sắc và bố cục.

Giới hội họa đã gọi Trịnh Hữu Ngọc là họa sĩ - thiền sư là bởi những bức tranh của ông thường thể hiện phong cảnh và thiên nhiên, không hề vẽ cảnh sinh hoạt xã hội của tầng lớp trung lưu, khác với phong cách hội họa ấn tượng của các họa sĩ cùng thời.

Tấm lòng của Trịnh Hữu Ngọc đã luôn giao hòa với cảnh vật thiên nhiên, đó là điều bất biến trong các tác phẩm của ông. Và điều đó, ảnh hưởng sâu sắc cả về cách vẽ và cách nghĩ, trước hết đến những người con họa sĩ của ông, như Trịnh Lữ: “Cái thay đổi là phong cách, kỹ thuật của ông, tuy thay đổi ít nhưng sâu sắc, đó là càng về già thì ông càng nhẹ nhàng, buông bỏ, về sau ông vẽ cái gì nó cũng như là ở đấy mà dường như không ở đấy. Tức là khi về già phong cách vẽ của ông nhẹ nhàng, thanh thoát đến mức độ mà mới nhìn tưởng như không có gì, nhưng càng nhìn thì càng thấy không thiếu một cái gì cả, đồng thời nó cũng như sẵn sàng biến mất chứ nó không ở đấy. Tôi cho là lối vẽ của ông thể hiện thái độ, cách nhìn của ông, tư tưởng. Thế nên khi hỏi thế nào là phong cách, ông bảo con người thế nào thì phong cách ra vậy, nó là tự dạng, như là anh viết thư pháp, nét bút, con người của anh như thế nào bộc lộ ra như thế.”

Tác phẩm tiêu biểu:

- Cầu sông Thương(1957)

- Xưởng vẽ 108 Quán Thánh(5/6/1974)

- Con thuyền hàng xóm(1974)

- Mít và chuối

- Vịnh Hạ Long(1953)

- Hàng Đào(10/10/1954)

- Cây chuối nhà tôi

- Ruộng nước trung du

- Tiếp quản Thủ Đô(1964) Cây non lá đỏ

Đăng nhận xét

0 Nhận xét