Ngôn có tính khí ngang tàng từ nhỏ. Cha thường than phiền về tính khí động của cậu và khuyên cậu từ bỏ nghề bốc thuốc chữa bệnh. Nhưng cậu lại thích thi hoạ và không chịu nghe lời. Vì vậy, cha gửi cậu sang trọ học ở nhà họ Dương, nơi đã sinh ra những bậc kỳ tài như Dương Quảng Hàm và Dương Bích Liên. Ngôn trọ học ở đó đến khi thi vào trường Mỹ thuật Đông Dương năm 1934.
Sau khi tốt nghiệp trường học vẽ, Hoàng Lập Ngôn chọn người mình đã vẽ chân dung làm vợ. Anh ta rất đam mê đi du lịch và đã mua một chiếc xe hơi được gọi là “Nhà lăn Mê-ly”. Anh quyết tâm đi khắp bán đảo Đông Dương để tìm cảm hứng vẽ và viết thơ. Hoàng Lập Ngôn được ghi nhớ là một huyền thoại của chủ nghĩa xê dịch. Từ năm 1941 đến 1944, ông đã tự chế một chiếc xe lăn và đi khắp Đông Dương, vừa để thỏa mãn sự phiêu lưu, vừa để tìm cảm hứng cho sự sáng tác. Trên chiếc xe ngựa đầy chữ ký của một nghệ sĩ, Hoàng Lập Ngôn, vợ và hai người bạn trẻ Song Văn và Dương Bích Liên đã khắp Bắc Nam phiêu diêu. Trong những chuyến đi đó, họ tổ chức triển lãm tranh và diễn kịch để kiếm tiền. Xe họa sĩ trở thành một “gánh xiếc” di động. Hoàng Lập Ngôn vẽ tranh trên đường rồi bán vé cho mọi người vào xem. Nếu ai thích bức tranh nào, họ có thể mua và trao đổi bằng tiền, gạo, mắm muối.
Sau khi hòa bình được lập lại ở miền Bắc, Hoàng Lập Ngôn cùng với anh em họa sĩ đã thành lập Trường Mỹ thuật Công nghiệp và Mỹ thuật Yết Kiêu và giảng dạy tại đây. Tuy nhiên, vào năm 1964 khi chiến tranh bùng nổ, ông lại cảm thấy khao khát khám phá và tìm hiểu cuộc sống nên đã lựa chọn lọc cọc xe đạp và đi khắp miền Bắc để vẽ tranh. Sau khi hai miền được thống nhất, ông vẫn tiếp tục du hành giữa Bắc và Nam để sáng tác.
Ở Việt Nam, việc vẽ chân dung không phải là hiếm, nhưng việc vẽ chân dung người mẫu chỉ dựa trên trí nhớ thì đó là một huyền thoại độc đáo về Hoàng Lập Ngôn. Người mẫu ấy chính là bà Nhung - em gái của họa sỹ Dương Bích Liên - học trò cuối cùng của bộ tứ nổi tiếng "Sáng - Nghiêm - Liên - Phái" tại Trường Mỹ thuật Đông Dương. Hoàng Lập Ngôn đã quen biết bà Nhung từ khi cô còn là một thiếu nữ trước cách mạng và đã từ lâu có ý định vẽ chân dung của bà. Tuy nhiên, chiến tranh và định mệnh khiến bà Nhung phải đi đến Pháp sinh sống. Mặc dù vậy, ông vẫn vẽ chân dung bà bằng trí nhớ và bức tranh "Em Nhung" đã giữ nguyên được nét đẹp của bà suốt thời gian. Nếu Nguyễn Phan Chánh được biết đến với tranh lụa và Nguyễn Gia Trí được biết đến với tranh sơn mài Việt Nam, thì Hoàng Lập Ngôn là người đặt dấu ấn cho thể loại tranh "tinh tướng họa".
Hoàng Lập Ngôn là một trong số ít họa sĩ cuối cùng của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương còn sống đến thời hiện đại, thể hiện tính cách lạc quan, dám sống và đam mê cuộc sống với lòng hoan hỷ tự thân. Tuy nhiên, ông không coi trọng hội họa, không vẽ nhiều và tác phẩm của ông không phải là những bức sơn dầu hay sơn mài đồ sộ mà chủ yếu là những nét chì điểm trên tờ giấy. Điều quan trọng là ông đã sống và chứng kiến sự tự do tự tại của người nghệ sĩ.
Tác phẩm tiêu biểu:
- Điệu múa Tây Nguyên(1963)
- Thiếu nữ
- 1957
- Mộng mơ hiển hiện(1981)
- Chân dung nữ nghệ sỹ Kim Cương
- Vũ Đình Long
- Hồ-Dzếnh Chân dung Thy Ngọc
0 Nhận xét