NGUYỄN PHAN CHÁNH

Nguyễn Phan Chánh, danh họa vẽ tranh lụa, đại biểu Quốc hội khóa III nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1964-1970), sinh ngày 21 tháng 7 năm 1892 tại thôn Tiến Bạt, xã Trung Tiết, huyện Thạch Hà, nay là phường Tân Giang, TP Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1922, ông tốt nghiệp trường Sư phạm trường Quốc học Huế và ở lại dạy học tại trường tiểu học Đông Ba Huế. Năm 1925, Nguyễn Phan Chánh là một trong những sinh viên khóa đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, cùng với Lê Phổ, Lê Văn Đệ, Mai Trung Thứ, Công Văn Trung và Georges Khánh (điêu khắc). Năm 1928, ông bắt đầu vẽ tranh sơn dầu, trong đó có bức "Mẹ đan cho con", "Đôi vợ chồng nông dân cày ruộng", và ông cũng bắt đầu học cách vẽ trên lụa từ Vân Nam, nơi ông đã thành công khi tốt nghiệp năm 1930.



Năm 1931, Nguyễn Phan Chánh sáng tác bức tranh lụa “Chơi ô ăn quan” và một số tác phẩm khác như “Cô gái rửa rau”, “Cho chim ăn”, “Ra đồng”. Những bức tranh lụa này đã được trưng bày tại Triển lãm Paris ở Pháp, nơi Giám đốc Victor Tardieu đã mang chúng đến để giới thiệu tranh lụa của Việt Nam với công chúng Pháp. Lần đầu tiên công chúng Pháp biết đến tranh lụa Việt Nam qua tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh. Tờ báo L'Illustration của Pháp đã đăng trong số Noel 1932 bốn bức tranh của họa sĩ. Một số tranh lụa của Nguyễn Phan Chánh còn được trưng bày tại Milan (Ý) năm 1934, San Francisco (Mỹ) năm 1937 và Tokyo (Nhật Bản) năm 1940. Sau triển lãm tại Paris,

Năm 1933, Nguyễn Phan Chánh tham gia trưng bày tranh tại Địa ốc Ngân hàng Hà Nội và tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên tại Hà Nội. Hai năm sau đó, ông tham gia buổi triển lãm đầu tiên do Hội Chấn hưng Mỹ thuật và Kỹ nghệ (SADEAI) tổ chức tại Hà Nội. Năm 1938, ông tham gia triển lãm SADEAI lần thứ hai tại Hà Nội và tổ chức triển lãm cá nhân thứ hai với các tác phẩm nổi bật như "Đôi chim bồ câu", "Chăn trâu trong rừng", "Đi chợ", "Đôi chim bồ câu", "Chăn trâu trong rừng", "Đi chợ", "Tắm cho trâu" và "Đi lễ chùa". Năm 1939, ông về quê và vẽ nhiều bức tranh như "Đền làng", "Cầu ao", "Xóm Chài", "Hui thuyền" và "Thuyền đánh cá". Cùng năm đó, anh gửi một số tác phẩm như "Mùa đông đi cấy", "Chim sổ lồng", "Chị em đùa cá" và "Công chúa hoa bụt" sang Pháp.

Sau Cách mạng tháng 8, Nguyễn Phan Chánh được bổ nhiệm làm Ủy viên Thường vụ Hội Văn hóa Cứu quốc của tỉnh và đã vẽ ra nhiều lãnh tụ và chiến sĩ cộng sản như Nguyễn Ái Quốc, Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai và Trần Phú. Trong chín năm tham gia kháng chiến, ông đã vẽ tranh tuyên truyền cổ động như "Em bé thấm dầu" (1946), "Phá kho bom giặc" (1947) và "Lội ngập" (1949).

Năm 1955, Nguyễn Phan Chánh trở về Hà Nội và trở thành giảng viên hội họa tại Trường Đại học Mỹ thuật trong vài năm. Hai năm sau đó, ông được bầu vào Ban Chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa I. Năm 1962, ông đại diện tham dự Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ cuộc thi đua toàn quốc lần thứ III.

Nguyễn Phan Chánh, họa sĩ Việt Nam, sáng tác nhiều tác phẩm nổi tiếng về đề tài kháng chiến chống Mỹ như "Sau giờ trực chiến" (1967), "Trăng trưng" (1968), "Hạnh phúc" (lụa, 1968), “Chiều về tắm cho con” (1969), “Tràng lu” (lụa, 1970), và “Tiên Dung và Chử Đồng Tử” (1973). Mặc dù trong những ngày Mỹ ném bom Hà Nội, phòng tranh của ông vẫn được mở tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và sau đó được trưng bày tại địa chỉ 10 Nguyễn Cảnh Chân, Hà Nội. Ông sáng tác những tác phẩm cuối cùng về đề tài tắm như "Tiên Dung tắm", "Tiên Dung và Chử Đồng Tử", "Lội cũng tắm" và "Kiều tắm" vào năm 1973. Năm 1974, ông dự kiến ​​triển lãm tranh tượng về đề tài lực lượng vũ trang với tác phẩm "Sau giờ trực chiến" (lụa).

Để kỷ niệm Nguyễn Phan Chánh nhân dịp 90 tuổi, vào tháng 8 và tháng 9 năm 1982, Bộ Văn hóa Việt Nam phối hợp với Bộ Văn hóa Tiệp Khắc và Bộ Văn hóa Hungary đã tổ chức triển lãm 47 tác phẩm của ông tại Praha , Bratislava, Budapest và Bucharest. Vào tháng 7 năm 1983, phòng tranh của Nguyễn Phan Chánh được trưng bày tại Viện Bảo tàng Phương Đông ở Moskva. Ông qua đời ngày 22 tháng 11 năm 1984 tại Hà Nội và được an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch.

Nguyễn Phan Chánh được coi là người tiên phong trong việc kết hợp kỹ thuật điêu khắc phương Tây với phương pháp hội họa phương Đông. Những tác phẩm đầu tiên của ông trong Triển lãm Thuộc địa năm 1931 ở Paris đã giúp ông được công nhận rộng rãi, và ông trở thành một trong những nghệ sĩ hàng đầu của Đông Dương.

Do những thành tích nghệ thuật của mình, Nguyễn Phan Chánh được mời dạy mỹ thuật tại nhiều trường khác nhau, bao gồm Trường Bưởi và Đại học Mỹ thuật Hà Nội (1955). Ông đã góp phần đào tạo nên nhiều thế hệ nghệ sĩ Việt Nam sau này. Trong suốt cuộc đời họa sĩ của mình, Nguyễn Phan Chánh đã để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ với hơn 170 tác phẩm nổi tiếng. Anh đang giữ kỷ lục là người có nhiều tác phẩm trưng bày nhất tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Bức tranh "Người bán gạo" (La Marchand de riz) của anh đã được bán với mức giá kỷ lục 390.000 USD tại cuộc đấu giá Christie's International ở Hồng Kông vào ngày 27 tháng 5 năm 2013, đánh dấu mức giá cao nhất được trả cho một bức tranh của một họa sĩ Việt Nam tại thời gian đó. Năm 2018, bức tranh “Đứa trẻ với chim” (Enfant à l'oiseau) của anh cũng lập kỷ lục là bức tranh đắt giá nhất của một họa sĩ Việt Nam, được bán với giá 853.921 USD tại cuộc đấu giá Christie's International ở Hong Kong.

Tại buổi đấu giá "Buổi tối bán nghệ thuật đương đại và thế kỷ 20" vào ngày 29 tháng 5 năm 2019, Christie's International đã bán bức tranh "Trò chơi của những ô vuông chiến thắng" (Le Jeu des Cases Gagnantes) của ông với giá 440.000 USD.

Đăng nhận xét

0 Nhận xét