NGUYỄN HẢI CHÍ

Chóe, hay còn được biết đến với tên thật là Nguyễn Hải Chí, sinh vào ngày 11/11/1943 tại Cái Tàu Thượng - một làng thuộc tổng An Thạnh Thượng, quận Châu Thành, tỉnh Sa Đéc (hiện nay là xã Hội An, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang). Sau đó, gia đình ông chuyển đến sinh sống dưới chân Núi Sam, tại xã Vĩnh Tế, quận Châu Phú, tỉnh Châu Đốc (hiện nay là phường Núi Sam và xã Vĩnh Tế, cùng thuộc thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang). Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, ông đã phải từ bỏ học hành từ năm lớp 2 và đi làm kiếm sống từ khi mới 9 tuổi. Ông đã làm đủ các công việc như đập đá, đốn củi, chăn bò mướn... để kiếm sống.

Vào năm 1960, do bị cán bộ Cộng sản ép lên núi tham gia hoạt động du kích, Chóe đã quyết định bỏ trốn về Mỹ Tho và xin vào làm việc tại một phòng vẽ quảng cáo và học vẽ tại đó. Sau đó, vào năm 1963, ông đã sáng tác một bài thơ để tỏ tình với cô Nguyễn Thị Kim Loan, người sau này trở thành vợ của ông.

21 tuổi, Hải Chí lên Sài Gòn. Tại đây anh làm quen với Loan - một cô gái đất Bắc được anh mô tả là "có giọng nói ngọt ngào mà liến thoắng". Đeo đuổi cô, ngoài Hải Chí còn có vài ba người khác: một anh chàng sinh viên, hai ba chàng sĩ quan, vài chàng con nhà giàu. "Mặc cảm vì mình trơn tru thua kém người ta, nghề vẽ lại không đủ để nuôi thân. Tình cờ biết được cô Loan là độc giả của một tờ tạp chí, tôi bèn làm thơ để gửi cho tờ tạp chí ấy".


Năm 1964, sau khi nhập ngũ, Nguyễn Hải Chí được chuyển đến làm việc tại Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Tại đây, ông bắt đầu phát triển sự nghiệp văn chương bằng cách viết thơ và gửi tác phẩm lên các báo. Năm 1966, ông được giải thưởng "Truyện ngắn xuất sắc nhất" của báo Tiền Tuyến, từ đó ông được công nhận trong làng văn học Sài Gòn. Cuối năm 1969, ông chuyển sang làm họa sĩ cho tờ Diễn đàn và ký tên bằng nghệ danh Chóe, do nhà văn Viên Linh đặt. Năm 1970, ông cũng vẽ tranh cho nhật báo Báo Đen, nhưng không nhận được sự chú ý lớn. Từ năm 1971, ông bắt đầu cộng tác với báo Sóng Thần và trở nên nổi tiếng trong mùa hè năm 1972 với các bức tranh biếm họa được đăng tải trên các báo danh tiếng như The New York Times và Newsweek. Ngoài ra, ông còn viết truyện dài hàng ngày có tựa đề "Cái gọi là".

Trong thời kỳ đầy biến động của cuộc chiến tranh Việt Nam, Nguyễn Hải Chí đã vẽ nhiều nhân vật nổi tiếng như Richard Nixon, Henry Kissinger, Nguyễn Văn Thiệu, Nguyễn Cao Kỳ, Trần Văn Hương, Võ Nguyên Giáp và Lê Đức Thọ. Tuy nhiên, ông đã vẽ những bức tranh liên quan đến những vấn đề nhạy cảm, dẫn đến việc bị chính quyền bắt giam từ tháng 2 năm 1975. Trong thời gian ông bị giam giữ, ông dành phần lớn thời gian cho các hoạt động giải trí như chơi cờ tướng, đọc truyện kiếm hiệp và học đàn cùng sáng tác nhạc. Tình trạng bị giam giữ đã giống như sự bị giam hãm, không có nhiều hoạt động và ông chỉ tập trung vào những hoạt động tinh thần.

Sau 3 tháng bị giam giữ, ông đã tự thoát khỏi nhà tù và vài tháng sau đó, được nhận vào làm việc tại báo Lao động Mới với nhiệm vụ trình bày tờ báo. Tuy nhiên, vào tháng 4 năm 1976, tên ông đã được liệt vào danh sách "biệt kích văn hóa" trong chiến dịch khởi động ngày 3 tháng 4 năm 1976. Cùng với hàng trăm nhà văn, nhà báo, nghệ sĩ và nhân sĩ miền Nam khác, ông bị xếp hạng "phản động". Danh sách này bao gồm các tên như Trần Dạ Từ, Đằng Giao, Doãn Quốc Sỹ, Nguyễn Mạnh Côn, Nguyễn Hữu Hiệu, Hoàng Anh Tuấn, Thân Trọng Kỳ, Hoàng Vĩnh Lộc, Trịnh Viết Thành, họa sĩ Chóe, Như Phong Lê Văn Tiến, linh mục Trần Hữu Thanh, linh mục Đinh Bình Định, thượng tọa Thích Huyền Quang... Sau đó, ông bị bắt để học tập cải tạo tại các nhà giam Chí Hòa và trại cải tạo Gia Trung, Pleiku cho đến cuối năm 1985. Dù đã vượt biên nhưng ông bị bắt lại và phải trở lại tù một lần nữa.

Từ năm 1990, do không biết thời gian tù sẽ kéo dài bao lâu, Nguyễn Hải Chí không được cấp phép để rời Việt Nam dưới danh nghĩa H.O và buộc phải ở lại nước để làm họa sĩ vẽ tranh bán cho khách nước ngoài. Ông đã hợp tác với Phòng tranh Tự Do tại Thành phố Hồ Chí Minh để trưng bày và bán các bức tranh lụa, giấy dó và tranh sơn dầu mang chữ ký Vân Bích. Các bức tranh của ông đã được đăng trên nhiều tờ báo trong nước và lên án các tiêu cực và thói hư tật xấu trong xã hội. Nhiều tờ báo đã mời ông hợp tác và đăng các bức tranh của ông trên trang báo.

Năm 1997, Chóe gặp tai biến và mắc chứng liệt sau đó. Trước đó, ông đã mắc bệnh tiểu đường. Từ năm 1998 đến 2001, ông điều trị hai lần tại Pháp nhưng không đạt được kết quả khả quan. Từ năm 2001, ông gặp nhiều khó khăn trong việc di chuyển bằng chân, đồng thời mắt trái của ông bị mù và mắt phải mờ. Sau đó, ông không tiếp tục hoạt động nghệ thuật vẽ tranh nữa, mà chuyển sang sáng tác thơ và viết nhạc.

Vào cuối năm 2002, nhờ sự giúp đỡ của bạn bè, ông đã được đưa sang Virginia, Hoa Kỳ để chữa trị bệnh. Tuy nhiên, vào ngày 22 tháng 2 năm 2003, ông bất ngờ gặp phải khó khăn trong việc thở và sau 10 ngày, ông bị đột quỵ và đứt mạch máu não. Vào lúc 3 giờ 50 phút sáng ngày 12 tháng 3 năm 2003, ông đã qua đời tại bệnh viện Fairfax, Virginia. Lễ tang của ông đã được tổ chức tại nhà thờ các thánh tử đạo Arlington. Sau đó, thi hài của ông được đưa về Việt Nam để an táng tại nghĩa trang nhà thờ Thánh Mẫu, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai.

Tác phẩm tiêu biểu:

Younglady in Violet


Chân dung Afred Nobel


Chồng con(1995)


Phụ Nữ

Đăng nhận xét

0 Nhận xét