Sinh ra trong gia đình không có ai làm nghệ thuật, nhưng chàng trai Hồ Tấn Thuận lại có năng khiếu và yêu thích hội họa. Hồi đầu những năm 1940, chỉ có Trường Mỹ nghệ thực hành Gia Định được Chính phủ Pháp bảo trợ giảng dạy mỹ thuật và tuyển sinh rất gắt gao. Khóa đầu tiên tốt nghiệp năm 1941 chỉ có bảy người, và thủ khoa chính là chàng trai xuất thân từ nông dân Hồ Tấn Thuận.
Ngay khi ra trường, họa sĩ Thuận Hồ đã tham gia triển lãm chung với nhiều họa sĩ bằng loạt tranh bột màu rất ấn tượng, được nhiều người yêu thích và đánh giá cao, và ưu ái đặt cho Thuận Hồ biệt danh “ông vua bột màu”. Tuy vẽ tốt tranh bột màu, tranh lụa, nhưng sau đó họa sĩ Thuận Hồ chuyển sang dòng tranh sơn dầu.
Trong lần triển lãm đầu năm 1994 - Người xem tranh vẫn thấy nơi người hoạ sĩ lão thành này các đề tài bình dị, nhưng phong cách được châm chút mới mẻ hơn, uyển chuyển và mềm mại như thưở còn thanh niên (Hoà Bình – sơn dầu – 1993). Hoạ sĩ Thuận Hồ tâm sự: - Từ khi tốt nghiệp Trường vẽ Gia Định đến ngày nay, tôi chỉ biết có vẽ và vẽ. Năm 1955, tôi nhận được giải nhất về màu nước tại cuộc triển lãm Alliance Francaise. Năm 1959 giải nhất sơn dầu tại cuộc triển lãm Sài Gòn. Năm 1960 giải nhất do Stanvac Co. (Sài Gòn) tặng. Năm nay tôi chọn đầu năm dương lịch trưng bày tranh tại Gallery 142 Đồng Khởi – Q.1, tôi muốn trình bày về cái mới trong hội hoạ do tôi cảm nhận. Theo tôi, cái mới ấy là nét vẽ không bị gò bó bởi sự hẹp hòi của thực tế trước mắt, nhưng cũng không vì thế mà xa rời sự tiến triển của lịch sử đất nước. Nó phải góp phần vào sự nghiệp xây dựng xã hội con người trong chúng ta để xứng đáng là đại diện cho nền hội hoạ của thế kỷ đương đại, phát xuất từ cơ bản hội hoạ dân tộc.
Năm 1999 trong cuộc triển lãm lần thứ 44, ông trưng bày 44 bức tranh, phần lớn vẽ phong cảnh và con người trên đất Nam Bộ. Ông nói cái đẹp không phải ở đâu xa, mà ngay trước mắt mình nếu mình biết cách nhìn nó. Có lẽ vì thế trong tranh ông người ta tìm thấy những quả mận, quả khế gần gũi, thân tình, những hoa hướng dương, hoa hồng và cả ao bông súng, góc đường Phan Văn Hân nơi ông cư ngụ, chùa Ngọc Hoàng, chùa Long Vân và cảnh chợ đời mà ông đã ngắm nhìn với đôi mắt của người nghệ sĩ.
Với ông, dường như đây là nguồn cảm hứng xuyên suốt không bao giờ cạn, dẫn dắt ông đi trọn con đường hội họa mà ông đã say mê theo đuổi từ thuở thanh xuân cho đến lúc bạc đầu.
Họa sĩ chân quê
Nếu so sánh, dù không thật hoàn chỉnh với họa sĩ cùng thời ông là Bùi Xuân Phái - người đã tạo nên phong cách “phố Phái” bằng tình yêu Hà Nội như máu thịt, thì ở miền Nam có Thuận Hồ - người nâng niu từng nét quê dung dị, hữu tình.
Tương tự như cuộc hành trình của mình, các bức tranh của Thuận Hồ cũng đi theo bước chân ông từ quê hương ra thành phố. Chỉ với hai chữ "tình quê", ông đã truyền đến người xem những cảm xúc sâu sắc từ những cánh đồng mùa gặt, cô thôn nữ bên cầu ao, mùi khói bếp từ mái nhà, và nét xưa qua tranh Kiều, cho đến những góc phố Sài Gòn như Đồng Khởi, Chợ Lớn, chùa Tàu, cùng với cô gái Sài Gòn áo dài thướt tha qua phố... Mỗi bức tranh đều gợi lên được sự đồng cảm và xúc động từ người xem, bởi vì họa sĩ Thuận Hồ đã truyền tải được cảm xúc vào tác phẩm của mình. Trong suốt cuộc đời sáng tác, hơn 90% các tác phẩm của ông đều vẽ về Sài Gòn và miền Nam. Tác phẩm bột màu của ông có tính chất hồn hậu, giản dị và đáng yêu, tạo nên một cảm giác ấm áp cho người xem. Dù mô tả một cánh hoa rơi trên bàn hoặc một cô gái quảng gánh hàng dừa xanh, Thuận Hồ đã thể hiện được đặc trưng hiền hòa và tinh tế của miền Nam Bộ một cách rõ ràng.
Có người nói họa sĩ Thuận Hồ vẽ tranh bằng ký ức quả không sai. Nếu công phu lật tìm đầy đủ những mảng tranh của ông mới thấy chúng còn có giá trị như một chứng nhân lịch sử, ghi lại những biến đổi của thời cuộc, những phận người bằng lòng yêu thương, trân trọng.
Trải qua khoảng 70 năm cầm cọ đến nay ông đã có hơn 1.500 tác phẩm. Trong đó khung cảnh đồng quê, với con trâu cái bừa, nếp nhà tranh, rặng dừa, đồng lúa ao nước, sinh hoạt chợ búa, mục đồng, hoa quả, đã đọng rất sâu trong ký ức của những người yêu hội họa.
0 Nhận xét