Năm 1930, khi mới 24 tuổi, ông cùng em trai là Trần Tấn Hợi, lúc đó 19 tuổi, tham gia cuộc thi vẽ Quảng cáo (Concours d’affiches) tại Sài Gòn do Chánh cục hãng rượu bia và nước đá Đông Dương (Brasseries et Glacières de l’Indochine) tổ chức. Kết quả mỹ mãn khi ông giành được giải nhì với phần thưởng 150 đồng còn em trai được giải ba với 50 đồng.
Trần Tấn Lộc được báo chí khen ngợi hết lời, mong muốn ông và các đồng nghiệp sẽ phát triển hết mức môn mỹ thuật tân thời này. Thời điểm đó, ông đang làm việc tại họa quán Văn Thái (Au Régal des Yeux) ở số 6 Đại lộ Gia Long, tức phố Bà Triệu ngày nay. Tại cuộc Bầu cử dân biểu Bắc Kỳ ngày 29 tháng 04 năm 1934, ông đã tự tham gia ứng cử và thiết kế mẫu phiếu cho riêng mình, với danh xưng “Trần Tấn Lộc, phó vẽ quảng cáo”.
Trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật, ông mở Công ty quảng cáo mỹ thuật Tấn Lộc tại số nhà 29 – 31 Phố Hàng Dầu, chuyên vẽ quảng cáo vang lừng khắp cõi Đông Dương. Các nhãn hàng hóa từ rượu, bánh kẹo, vải vóc tơ lụa đến bó đũa, nồi niêu xoong chảo, thậm chí cả túi trái măng cụt gửi từ Nam Bộ ra đều do ông vẽ, với chiếc logo dễ nhận diện. Đó là một hình tam giác cân màu trắng, trên cạnh đáy là 2 chữ TAN LOC nằm rất xinh xắn, ông cũng có một con dấu riêng y như vậy, sau này có thêm hình con hươu bên trên. Ngoài ra, ông còn vẽ minh họa cho các tờ báo lớn của Hà Nội thời bấy giờ như Hà Thành Ngọ Báo, Phong Hóa,…Thập niên 40, họa sĩ Trần Tấn Lộc được Ngân hàng Hải ngoại của Pháp mời vẽ các đồng bạc Đông Dương, tiêu biểu là đồng 1 và 20 Piastre (một đồng vàng và hai mươi đồng vàng). Ông cũng từng tham gia vẽ Quốc huy Việt Nam.
Bên cạnh đó, họa sĩ Trần Tấn Lộc còn làm việc cho Hãng phim và chiếu bóng Đông Dương – Indochine Films et Cinéma (IFEC) và từng đóng phim “Huyền thoại Bà Đế” năm 1927, phim “Người Cha kén rể”. Hòa bình lập lại năm 1954, ông là cánh chim đầu đàn của ngành vẽ Quảng cáo tại Công ty Mỹ thuật Hà Nội ở phố Tràng Tiền. Từ năm 1954 đến năm 1960, ông cùng em trai Trần Tấn Dậu tham gia Hợp tác xã Mỹ thuật Thủ Đô thuộc Sở Văn hóa Thông tin Hà Nội cùng các họa sĩ Lê Năng Hiển, Zuy Nhất, Phạm Mậu, Thái Quang Trai, Trần Mai, Nguyễn Đình Huống. Ông làm việc tại công ty Mỹ thuật Hà Nội cho đến lúc mất năm 1968, thọ 62 tuổi.
Phiên đấu giá Peintres d'Asie, œuvres majeures (tạm dịch: Họa sĩ châu Á, tác phẩm quan trọng) diễn ra vào chiều 14-3/2022, hàng loạt nhà nghiên cứu mỹ thuật đã dồn sự quan tâm vào bức Cô gái chải đầu.
Bức tranh được sàn Aguttes ghi là của họa sĩ Trần Bình Lộc (1914 - 1941) nhưng lại được ký dưới tên họa sĩ Trần Tấn Lộc (1906 - 1968). Hai chữ ký khác nhau, hai họa sĩ không có liên hệ gì đến nhau nhưng nhà đấu giá hoàn toàn không hay biết gì. Tác phẩm được định giá 80.000 - 120.000 euro.
Theo dịch giả Hán - Nôm Châu Hải Đường, lạc khoản chữ Nôm trên bức tranh là "Trần Tấn Lộc họa", biên thêm tựa đề "Người con gái chải đầu", và chữ đỏ viết theo lối triện là "Văn Thái" - tức họa quán Văn Thái, nơi họa sĩ Tấn Lộc công tác ở Hà Nội.
Chữ ký của hai họa sĩ Trần Tấn Lộc và Trần Bình Lộc rất khác nhau. Để thêm bằng chứng, có thể tham khảo thêm bìa sau báo Phong Hóa in năm 1934 do họa sĩ Trần Tấn Lộc vẽ minh họa. Rõ ràng chữ ký ở đây và trong bức Cô gái chải đầu là một.
Không chỉ chữ ký và dấu triện, mặt sau tác phẩm còn có tem tranh ghi Tiệm Mỹ thuật Văn Thái (Au Régal des Yeux). Điều này càng góp phần khẳng định tác phẩm trên là do họa sĩ Tấn Lộc vẽ.
Đây không phải là lần duy nhất tranh của họa sĩ Trần Tấn Lộc bị ghi thành Trần Bình Lộc. Vào những năm 2010, 2017 và 2020, một số tác phẩm đã bị các nhà đấu giá danh tiếng như Lynda Trouvé, Asium, Thierry de Maigret thẩm định sai chữ ký và đưa ra đấu giá.
Sai sót trong việc thẩm định chữ ký họa sĩ Trần Bình Lộc đã diễn ra từ lâu và liên đới đến nhiều nhà đấu giá quốc tế. Sự việc lần này sẽ là phép thử cho họ không chỉ đối với công tác chuyên môn mà còn trong cách ứng xử với các bên liên quan.
Liệu nhà sưu tập có được trả lại tiền sau khi trót mua nhầm tác phẩm - tác giả không? Liệu nhà đấu giá có lên tiếng xin lỗi? Liệu các sàn đấu giá có thay đổi quy trình làm việc đối với tranh Đông Dương? Hàng loạt câu hỏi vẫn chưa có lời đáp.
Song vẫn cần một cung cách xử lý chuyên nghiệp, công khai, minh bạch hơn ở các nhà đấu giá sao cho xứng hợp với tên tuổi thay vì chỉ lẳng lặng gỡ bỏ tác phẩm xuống như nhiều vụ trước đây, không kèn không trống.
0 Nhận xét