LÊ THÀNH NHƠN

Lê Thành Nhơn sinh ngày 17-10-1940 (Canh Thìn) tại Phú Cường, Thủ Dầu Một, Bình Dương. Cha của ông là Lê Văn Nguyện và mẹ là Chung Thị Duyên.

Ông có đam mê với nghệ thuật tạo hình và đã học hội họa tại trường Mỹ nghệ thực hành Bình Dương trước khi đỗ vào Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn - Gia Định. Sau khi tốt nghiệp ngành điêu khắc vào năm 1963, ông trở lại trường Mỹ nghệ thực hành Bình Dương để giảng dạy. Ông đã nhập ngũ vào tháng 3-1966 và được giải ngũ với quân hàm thiếu úy vào tháng 6-1970.

Sau khi phục vụ xong, Lê Thành Nhơn tiếp tục giảng dạy tại Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn - Gia Định và cũng được mời thỉnh giảng tại Cao đẳng Mỹ thuật Huế và Đại học cộng đồng duyên hải Nha Trang. Dù dạy tại nhiều nơi, nhưng ông vẫn dành thời gian cho sáng tác. Những tác phẩm nổi bật của ông trong thời kỳ này chủ yếu là tượng đồ sộ, hoành tráng.

Ở Huế, ông đã tạo ra tượng chân dung Phan Bội Châu bằng đồng và tượng đồng Bồ tát Quán Thế Âm, được đặt ngay sân Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán trên đường Lê Lợi. Ở Sài Gòn, ông tạo ra các tác phẩm từ xi măng cốt thép như Thiếu nữ Việt Nam cao 4m, tượng Phan Thanh Giản cao 3m và tượng Phật Thích Ca cao 4,5m. Tượng Phật Thích Ca đã hoàn tất vào năm 1974 và được trang trọng đặt tại vườn chùa Huệ Nghiêm, đối diện bến xe miền Tây, hiện nay thuộc quận Bình Tân, TP. HCM.

Cuối tháng 4-1975, Lê Thành Nhơn cùng gia đình đến đảo Guam trước khi định cư tại Úc vào tháng 9 cùng năm để kiếm sống bằng nghề sơn ôtô và bán vé xe điện. Năm 1986, ông được mời dạy kiến trúc tại Học viện Kỹ thuật hoàng gia ở thành phố Melbourne, bang Victoria, Úc. Năm 1987, ông thành lập Trung tâm Bình Dương Ceramic chuyên sản xuất các tác phẩm nghệ thuật bằng gốm. Năm 1996, ông tập trung vào việc vẽ tranh và chạm khắc tại nhà. Tháng 12-1998, ông mở triển lãm Eden tại Melbourne giới thiệu 30 bức sơn dầu. Tháng 1-2000, ông tổ chức triển lãm hội họa Giao hưởng của âm và sắc tại cảng thị Sydney, bang New South Wales. Các tác phẩm của ông có nhiều kích thước khác nhau, trong đó có nhiều bức rất lớn như bộ Tứ đại gồm 4 bức sơn dầu Đất, Nước, Gió, Lửa, mỗi bức cao 2m và dài 6m, hoặc bức sơn dầu Nước tôi, dân tôi dài 7mLê Thành Nhơn đã tạo ra một số tác phẩm điêu khắc nổi tiếng, trong đó có tác phẩm chân dung bằng đồng của nhà khoa học Phillip Law được trưng bày tại Đại học Monash ở Melbourne và Đại học Tasmania ở bang Tasmania, tác phẩm Niềm vui cao 3m cũng bằng đồng được đặt trước sân trường Đại học Monash, tác phẩm Hỡi Tự do! Đừng bỏ tôi bằng đồng được đặt tại trụ sở Câu lạc bộ Mekong ở Sydney, tác phẩm Đức Mẹ Madonna bằng đồng được đặt trong khuôn viên dòng Jesuits ở Montserrat, tác phẩm Phật Thích Ca được trưng bày tại Viện Bảo tàng quốc gia Úc ở thủ đô Canberra. Cả những bản phác thảo của Lê Thành Nhơn - chẳng hạn như bộ tranh bút chì minh họa cho Truyện Kiều và bộ tượng thạch cao Sinh, Lão, Bệnh, Tử - cũng đã được nhiều nhà phê bình đánh giá cao và được gọi là "kiệt tác" khi được ngắm nhìn trực tiếp.

Hội họa của Lê Thành Nhơn được sử dụng bút lực mạnh để diễn đạt, đưa người xem đến với thế giới trừu tượng biểu hiện. Mặc dù ít được biết đến so với điêu khắc, hội họa của ông mang đến tâm thức thăng hoa của hội họa trừu tượng, tức là đem vẻ đẹp hướng vào nội tâm người xem để cùng khám phá thế giới của chính mình. Trong cách nhìn đó, chúng ta có thể thấy những đóa hoa nở trong sắc màu của nhà điêu khắc tài danh này. Lê Thành Nhơn tạo ra nhiều tác phẩm nghệ thuật ấn tượng, trong đó có bộ Tứ Đại gồm các bức tranh “Đất”, “Nước”, “Gió” và “Lửa” với kích thước rất lớn, cao 2 mét và dài 6 mét (riêng bức Gió dài 6,5 mét). Ông cũng tạo ra hàng loạt bức tranh minh họa cho Truyện Kiều của Nguyễn Du bằng bút chì trên giấy. Các bức tranh này mô tả các đoạn trong Truyện Kiều, như “Người ngoài cười nụ, người trong khóc thầm” mô tả đoạn Thúy Kiều đàn cho Hoạn Thư và Thúc Sinh, “Bốn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay” tả đoạn Thúy Kiều đàn cho Hồ Tôn Hiến nghe, “Trong như tiếng hạc bay qua” và “Phím đàn dìu dặt tay tiên” kể về đoạn Thúy Kiều đàn cho Kim Trọng nghe lần đầu và trong ngày đoàn viên. Loạt tác phẩm “Kiều ở lầu xanh” được diễn đạt bằng bút pháp biểu hiện, diễn đạt cơn truy hoan của dục tính trong sự co quắp của cơ thể để gợi lên sự đau đớn tinh thần của thân phận Kiều.

Lê Thành Nhơn là một nghệ sĩ được đánh giá rất cao về nghiệp vụ của mình. Bức tượng Phan Bội Châu của ông được xem là một phần trong di sản văn hoá cần được bảo tồn tại Huế dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc. Tại Úc, ông là một trong số ít nghệ sĩ có tác phẩm được trưng bày vĩnh viễn tại Viện Bảo Tàng Quốc Gia Úc cũng như Viện Bảo Tàng Di Dân tại tiểu bang Victoria.

Lê Thành Nhơn đã chuẩn bị trở về quê hương và giảng dạy chuyên đề điêu khắc tại Đại học Mỹ thuật TP.HCM và Đại học Nghệ thuật Huế, nhưng bị ốm. Đó là vào tháng 2 năm 2002. Sau khi được các bác sĩ khám nghiệm, kết quả cho thấy ông mắc ung thư gan. Vào lúc 16 giờ 30 chiều ngày thứ hai 4/11/2002 (Nhâm Ngọ), tại bệnh viện Royal Melbourne, Lê Thành Nhơn đã qua đời.


Đăng nhận xét

0 Nhận xét