Tháng 9/1945, Nguyễn Cao Thương gia nhập Cộng hòa vệ binh Nam bộ và được phân công giữ chức phân đội trưởng và chẳng bao lâu sau giữ chức đại đội trưởng đại đội Vĩnh Trà thuộc Bộ tư lệnh khu 8.
Vào đầu mùa hè năm 1947 tại xã Cái Chương, nằm sát thị trấn Càn Long, tỉnh Trà Vinh, thầy chỉ huy chống càn do quân Pháp thực hiện. Trong trận này với cây trung liên Anh và ống nhòm Nhật Bản, Nguyễn Cao Thương đã bắn hạ một máy bay địch, một thành tích rất lớn kể từ khi Nam bộ kháng chiến nổ ra.
Năm 1948, thầy tham gia trận đánh Dừa Đỏ, Trà Vinh, trong trận đánh ác liệt này thầy bị thương, đạn găm vào bắp chân, trổ xuống mắt cá rồi nổ tung, nằm viện một thời gian dài và sau này giám định thương tật thuộc loại 3/4. Thế là chấm dứt vai trò chỉ huy một đơn vị bộ đội.
Từ năm 1949 đến năm 1954, thầy được điều động về nhận nhiệm vụ trưởng phòng Hội họa – Ban Tuyên truyền thuộc Ủy ban Kháng chiến Nam bộ và sau đó là trưởng phòng Hội họa – Nhiếp ảnh thuộc Sở Thông tin Tuyên truyền Nam bộ. Trong thời gian này thầy mở các lớp hội họa để bồi dưỡng cho các cán bộ phục vụ kháng chiến. Chỉ trong hai năm 1949 và 1950, thầy đã đào tạo được hơn 300 cán bộ hội họa, cho nên Giải thưởng Văn nghệ Cửu Long Giang (Nam bộ) đã trao giải hạng đặc biệt cho thầy vì thành tích nêu trên. Tháng 10/1954, thầy Cao Thương tập kết ra miền Bắc.
Từ sau năm 1954, với những kiến thức đã được học về ngành mỹ thuật, thầy được bố trí làm giảng viên để truyền thụ cho nhiều lớp học trò của Trường Mỹ thuật Việt Nam. Tháng 12/1955, thầy Cao Thương được đề bạt làm hiệu phó của Trường Mỹ thuật Công nghiệp.
Trong khoảng thời gian từ tháng 12/1958 đến tháng 7/1959, ông đã được đi học chuyên ngành Nga văn tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Sau đó, từ tháng 8/1959 đến tháng 8/1962, ông tiếp tục được đi nghiên cứu sinh tại Viện Đại học Mỹ thuật Cypukob ở Liên Xô. Từ tháng 8/1962 đến tháng 12/1968, ông làm giảng viên và đồng thời là chủ nhiệm khoa sơn dầu tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam. Sau đó, từ tháng 1/1969 đến năm 1974, ông là cán bộ sáng tác của Hội Mỹ thuật Việt Nam và tham gia làm Ủy viên Ban Chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam, thuộc Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam.
Năm 1976, Bộ Văn hóa - Thông tin đề bạt ông làm trưởng đoàn tiếp quản Trường Kỹ thuật Biên Hòa - tiền thân là Trường Mỹ nghệ Biên Hòa. Năm 1978, ông trở thành hiệu trưởng của trường và chính thức đổi tên trường thành Trường Trung học Mỹ thuật trang trí Đồng Nai và xây dựng các chuyên ngành đào tạo của trường gồm: Trang trí công thương nghiệp; Gốm mỹ thuật; Điêu khắc trang trí; Gỗ trang trí; Đúc đồng trang trí; Sắt trang trí; Khắc, chạm đá nhân tạo; Đồ chơi trẻ em… và bắt đầu tuyển sinh những khóa đầu tiên.
Trong thời gian làm họa sĩ - thầy giáo, ông Nguyễn Cao Thương được cử đi nhiều nước trên thế giới như Liên Xô, Trung Quốc, Mông Cổ, Cuba, Lào… để nghiên cứu về hội họa, văn hóa nghệ thuật, trên cơ sở đó đúc kết những tinh hoa văn hóa nghệ thuật của thế giới để truyền thụ cho học trò, đồng nghiệp ở Việt Nam.
Ngược xuôi quản lý đào tạo mỹ thuật trong nhiều năm, tháng 10-1980, thầy Nguyễn Cao Thương nghỉ hưu.
Về địa phương thầy tham gia nhiều hoạt động trong phong trào quần chúng và được bầu làm đại biểu Hội đồng nhân dân phường, thầy cũng tham gia giảng dạy tại Trường Đại học Mỹ thuật Tp. HCM với tư cách giảng viên mời ngoài. Với nhiều thời gian rảnh rỗi thầy sáng tác thêm nhiều tranh có giá trị.
Sau những đóng góp cho cách mạng, ông Nguyễn Cao Thương đã được trao các huân chương và huy hiệu từ Đảng và Nhà nước, bao gồm Huân chương Chiến thắng hạng 3, Huân chương Kháng chiến hạng 2, Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng. Ông đã qua đời vào lúc 11 giờ ngày 28/3/2003, tức ngày 26 tháng 2 năm Nhâm Ngọ, hưởng thọ 85 tuổi.
Chín năm sau ngày ông mất, vào ngày 27/4/2012, Chủ tịch Nước CHXHCN Việt Nam Trương Tấn Sang đã ký quyết định tặng Giải thưởng Nhà nước cho ông Nguyễn Cao Thương với các tác phẩm sau: Bác Hồ thăm trận địa pháo ở Hồ Tây (sơn dầu), Hàng quân qua bưng biền Đồng Tháp Mười (sơn dầu), Xây dựng Khu gang thép Thái Nguyên (sơn mài).
Tác phẩm tiêu biểu:
Trần Hưng Đạo đánh trận Bạch Đằng
Anh hùng Nguyễn Thị Định(1988)
Bác Hồ sống và làm việc ở lán Nà Lừa (Tân Trào)8/1945
Quốc dân Đại hội Tân Trào ngày 16/8/1945
Xây dựng Khu gang thép Thái Nguyên
0 Nhận xét