Lê Trường Đại sinh năm 1940 tại Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình trong một gia đình nông dân có tình yêu đất nước. Năm 1954, cha của Lê Trường Đại đã đi tập kết ở Bắc, trong khi đó mẹ phải rời quê nhà đưa các con nhỏ vào Sài Gòn kiếm sống và tránh sự theo dõi của chính quyền đương thời. Lê Trường Đại phải vừa đi học vừa làm đủ thứ việc để giúp đỡ người mẹ nghèo đơn thân trong môi trường xa lạ. Thời thơ ấu cực khổ của ông được miêu tả qua lời của người mẹ trong cuốn tiểu thuyết dựa trên câu chuyện đời tư của ông, Sông vẫn chảy: “Con sinh ra đã phải trải qua những ngày tháng đầy gian khổ như một đứa trẻ mồ côi, không có giường nệm êm ái. Con bán báo dạo, mang cơm từ nhà này đến nhà khác, bán chuối chiên ở các rạp hát, đánh giày, làm đủ các nghề lao động để có tiền trang trải cuộc sống."
Lê Trường Đại theo chân cha trở thành một liên lạc viên cho phong trào cách mạng và tham gia vào việc truyền tin điệp báo đơn tuyến tại Sài Gòn. Để hoàn thành công việc này, ông phải không ngừng học hỏi về văn hóa và cuộc sống thực tế, rèn luyện kỹ năng và phát triển tư duy độc lập. Sống và hoạt động trong một thành phố sôi động về báo chí và văn chương, Lê Trường Đại bắt đầu viết văn từ thơ, truyện ngắn đến kịch bản, đồng thời cộng tác với các tờ báo có chính kiến yêu nước và tiến bộ. Kết quả là tập truyện ngắn "Những kẻ còn lại" được hoàn thành năm 1974.
Sau khi Sài Gòn giải phóng, Lê Trường Đại chuyển sang hoạt động sáng tác chuyên nghiệp và trở thành hội viên sáng lập các hội chuyên ngành tại TPHCM như hội nhà văn, hội điện ảnh và hội mỹ thuật. Ông còn sử dụng các bút danh như Quảng Trạch, Lê Trường và Vũ Xương, cùng làm việc tại Hãng phim Giải phóng. Cảm hứng bởi không khí hòa bình và thống nhất đất nước, ông thường xuyên vác ba lô lên rừng xuống biển để khám phá và tìm cảm hứng cho sáng tác ở những vùng sâu vùng xa của Nam bộ, nơi đang khắc phục hậu quả của chiến tranh và xây dựng đời sống mới. Cuối đời, nhờ vào chất liệu sống khó khăn và phức tạp của thời kỳ này, Lê Trường Đại đã viết nên tác phẩm thành công nhất của mình - tiểu thuyết Sông Vẫn Chảy, đã giành giải Cuộc vận động Sáng tác Văn học Nghệ thuật Hướng đến Kỷ niệm 40 năm Giải Phóng Miền Nam, Thống Nhất đất nước (1975-2015)...
Trong tiểu thuyết Sông vẫn chảy, nhân vật chính là Quảng Trọng, người đã làm công việc điệp báo đơn tuyến ở nội thành Sài Gòn, tuy nhiên anh không nhận được bất cứ phần thưởng công trạng nào vì chỉ huy của anh đã qua đời ngay sau khi đất nước thống nhất, không ai có thể chứng nhận công việc của anh. Sau lời khuyên của người mẹ hy sinh cả đời cho hai cuộc kháng chiến, Quảng Trọng đã vượt qua nỗi đau để tiếp tục đấu tranh bằng ngòi bút. Anh đương đầu với những kẻ thù nguy hiểm trong bóng tối, với những bất cập trong quản lý xã hội và những khó khăn về vật chất cũng như tình cảm riêng tư trong gia đình. Trên hành trình tìm hiểu đời sống mới ở Long Khánh để sáng tác, anh đã gặp gỡ và lưu giữ lại những hình ảnh của những con người tốt đẹp, đại diện cho nhiều thế hệ khác nhau. Cũng chính nhờ vào cuộc sống đầy khó khăn và phức tạp này, ông đã viết nên tác phẩm thành công nhất của mình - tiểu thuyết Sông vẫn chảy, được trao giải trong Cuộc vận động Sáng tác văn học nghệ thuật hướng đến kỷ niệm 40 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1975-2015).
Việc lùi thời gian và tích lũy kinh nghiệm sống đã giúp nhà văn Lê Trường Đại sáng tác ra tiểu thuyết Sông vẫn chảy, một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của ông, thể hiện chân thực và sống động bức tranh về TPHCM và miền Nam giai đoạn sau khi đất nước thống nhất. Trong giai đoạn chiến đấu với căn bệnh ung thư, nhà văn Lê Trường Đại đã viết nên tiểu thuyết Sông vẫn chảy - một tác phẩm đầy tâm huyết của một nghệ sĩ cuối đời. Trong đó, nói lên nỗi đau mất mát, niềm vui sum họp, sự phấn khích của những người chiến thắng và cả sự hận thù của kẻ thua cuộc. Tác phẩm còn phản ánh niềm tin xây dựng cuộc sống mới và những tư duy ấu trĩ giáo điều của những người thiển cận. Sau khi đất nước thống nhất, một bức tranh hiện thực sống động được miêu tả bởi nhân vật Quảng Trọng, như là lời tự sự của anh ta: "Cuộc sống thật kỳ lạ. Nó giống như một quyển sách, khi ta lật qua mỗi trang, ta sẽ phát hiện ra những điều mới mẻ mà trước đây chưa từng biết đến. Nhưng khi ta lật trở lại, dù đã đọc rồi, ta vẫn cảm thấy như chưa đọc bao giờ. Bởi vì mỗi lần ta tìm hiểu, ta luôn có những cái mới được nâng cấp từ lý trí và cảm nhận." Lê Trường Đại không chỉ viết truyện mà còn làm thơ, viết kịch bản phim và vẽ gần một trăm bức tranh, trong số đó có bức Nữ du kích Củ Chi bắn giặc lái được vinh danh với giải thưởng vào năm 2010. Theo bà Lý Thị Hậu, người bạn đời của ông, ông đã hoàn thành một tập truyện và một tập thơ, nhưng chưa kịp xuất bản trước khi ông ra đi vào lúc 5 giờ 35 ngày 1-3-2017.
0 Nhận xét