Mai Chửng sinh ra tại Bình Định và sau đó theo học Cao đẳng Mỹ thuật Huế cùng với Lê Ngọc Huệ, một điêu khắc gia từ Paris. Năm 1961, ông tốt nghiệp Cao đẳng Mỹ thuật Huế và tiếp tục theo học tại Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật ở Sài Gòn, nơi ông tốt nghiệp vào năm 1963.
Năm 1966, Mai Chửng cùng với nhiều họa sĩ và điêu khắc gia khác đã thành lập Hội Họa sĩ Trẻ tại Sài Gòn. Nhiều thành viên của hội này sau này đã trở thành những nghệ sĩ nổi tiếng, ví dụ như Nguyễn Trung, Nguyên Khai, Nghiêu Đề, Trịnh Cung, Đinh Cường, Nguyễn Quỳnh, Nguyễn Đồng, Nguyễn Thị Hợp, Hồ Thành Đức, Bé Ký và nhiều họa sĩ khác.
Ban đầu, Nghi Cao Uyên đã được bầu làm Chủ tịch của Hội Họa sĩ Trẻ. Sau đó, Nguyễn Trung tiếp quản chức vụ này vào năm sau và năm thứ ba là Mai Chửng.
Trong một cuộc phỏng vấn, Mai Chửng đã nói rằng hội của họ có một điều đặc biệt là không yêu cầu giấy tờ, thậm chí cả trong việc bầu bổ nhiệm chức vụ. Vai trò của chủ tịch hội thay đổi thường xuyên do các hoàn cảnh cá nhân, như khi họ chuyển đi xa hoặc không còn có thời gian để quản lý hội.
Năm 1968, ông bắt đầu giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Quốc gia và từ năm 1974, ông giảng dạy tại Đại học Kiến trúc Sài Gòn. Mai Chửng đã bắt đầu tham gia vào việc làm một loạt tượng lớn theo phong cách mô-đéc cùng với Lê Ngọc Huệ khi ông đang học tại Cao đẳng Mỹ thuật Huế vào đầu những năm 60. Những tác phẩm điêu khắc này được đặt tại quảng trường nhà thờ La Vang ở Quảng Trị. Một số tác phẩm này đã bị hư hại trong chiến tranh, đặc biệt là trong cuộc giao tranh lớn năm 1972, nhưng hiện vẫn còn tồn tại và đã được sửa chữa hoàn toàn.
Mai Chửng được biết đến như là một nhà điêu khắc tiên phong của Việt Nam trong việc sử dụng kim loại làm chất liệu trong điêu khắc.
Năm 1973, Mai Chửng giới thiệu tác phẩm Cái Mầm, có chiều cao 1,50 m, được làm bằng hàng ngàn vỏ đạn đồng hàn lại, với ý nghĩa tượng trưng cho sự lớn lên trong chiến tranh. Tác phẩm này được trình diễn tại gallery La Dolce Vita, nằm trong khách sạn Continental ở Sài Gòn.
Sau đó, vào năm 1975, Mai Chửng bị bắt để học tập cải tạo và được thả tự do vào cuối năm 1978. Sau đó, ông đã vượt biên và định cư tại Mỹ từ năm 1981, đầu tiên ở Hawaii và sau đó tới Texas. Tại Texas, ông tiếp tục thực hiện một loạt tác phẩm điêu khắc sử dụng kim loại và đất nung.
Tuy sức khoẻ của Mai Chửng sút kém sau phẫu thuật cắt bướu ung thư bao tử, nhưng ông vẫn không ngừng làm việc và rất hào hứng hoàn tất một số tác phẩm để tham gia cuộc triển lãm lớn vào tháng 7 năm 2001 cùng với các họa sĩ, điêu khắc gia Việt Nam trong và ngoài nước, tổ chức tại Gallery Vĩnh Lợi Sài Gòn.
Hoạ sĩ Nguyễn Phước, khuôn mặt nổi bật khác của Hội Hoạ Sĩ Trẻ, là bạn thân thiết của Mai Chửng, đã bay từ Minnesota sang Dallas, giúp Mai Chửng đóng gói vô thùng một số tượng đất nung mới nhất từ Hoa Kỳ về Việt Nam cho đúc đồng. Nguyễn Phước đã ghi lại cảm tưởng khi gặp lại cố tri Mai Chửng ở Dallas: "Khi mới biết anh bắt đầu làm việc, chỉ sau vài tháng gặp lại, tôi đã thấy vô số tượng bày chung quanh xưởng. Tượng của anh rất hoàn chỉnh và có chiều sâu. Một sức sáng tác mãnh liệt."
Đưa tới tham dự cuộc Triển lãm, Mai Chửng có 6 bức tượng đồng vừa được đúc xong ở Phường Đúc Huế. Nhưng đến ngày khai mạc, Mai Chửng bất ngờ ngã bệnh. Anh đã chẳng thể đến xem các tác phẩm điêu khắc của mình cùng với các tranh tượng của bằng hữu.
Từ Sài Gòn, em gái Mai Chửng báo tin cho gia đình bên Mỹ: anh Mai Chửng bị hôn mê nói sảng. Mai Chửng được biết bị viêm gan B mạn tính, cũng rất thường gặp ở cộng đồng người Á châu, nay đưa tới suy gan cấp tính, khiến mọi độc tố thay vì được ngăn chặn hiệu quả từ gan nay lên não, gây nên một hội chứng não-gan mà thuật ngữ chuyên môn y khoa gọi là hepatic encephalopathy khiến người bệnh mất tỉnh táo, nói lẫn và cuối cùng đưa tới hôn mê. Em gái Mai Chửng phải đưa anh vào bệnh viện Chợ Rẫy.
Rất sớm sau đó, Mai Chửng được gia đình đưa về Mỹ, tiếp tục điều trị cấp cứu tại một bệnh viện đại học danh tiếng: Baylor University Medical Center, Dallas Texas.
Theo Nguyễn Mai Phú Nga, con gái Mai Chửng thì "bác sĩ không lạc quan cho lắm sau khi khám bệnh cho ba tôi. Căn bệnh quật ngã ba tôi là bệnh gan chứ không phải là ung thư của ông tái phát như chúng tôi từ đầu thoạt nghĩ. Căn bệnh viêm gan mà bác sĩ tin là ông đã mang trong người từ lúc lọt lòng, căn bệnh gan mà ba tôi đã được chữa trị tưởng đã lành lặn nay quay lại như một hung thần. Chị em tôi không thể nào tin ở tai mình khi được báo là cách duy nhất cứu sống ba tôi là thay gan mới."
Nhưng người bệnh Mai Chửng lại không đủ tiêu chuẩn cho một cuộc phẫu thuật thay ghép gan / liver transplant vì với tiền căn ung thư anh chưa vượt qua được ngưỡng "five years cancer survival" và tổng trạng thì rất yếu. Gia đình chỉ còn hy vọng vào phép lạ.
Nhưng rồi, Mai Chửng qua đời hai tháng sau, ông mất lúc 1:20 sáng ngày 1 tháng 9 năm 2001 cũng tại Trung tâm Y khoa Baylor Dallas Texas, ở tuổi 61.
0 Nhận xét