NGUYỄN TRUNG

Nguyễn Trung sinh năm 1940 tại Sóc Trăng và theo học Trung học Phan Thanh Giản ở Cần Thơ trước khi chuyển tới Sài Gòn để học tại trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn trong hai năm (1959-1961), tuy nhiên ông đã bỏ học trước khi hoàn thành năm thứ ba. Sau khi tốt nghiệp, ông bắt đầu làm nghề dạy Văn và Mỹ thuật, nhưng vẫn tiếp tục nghiên cứu và phát triển kỹ năng nghệ thuật của mình. Ông cũng mở phòng vẽ tại Cần Thơ và tiếp tục theo đuổi sự nghiệp nghệ thuật chuyên nghiệp tại Sài Gòn, mặc dù có những thời điểm gặp khó khăn.

Sau khi bỏ học ở trường vẽ hai năm, ông đã được mời trở về dạy tại trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn nhờ kỹ năng vẽ giỏi sơn dầu của mình. Ông đã tiếp tục phát triển nghệ thuật của mình và đạt được những thành tựu đáng kể trong những năm đầu của thập niên 1960, bao gồm Huy chương Bạc trong Triển lãm mùa Xuân 1961 và Huy chương Vàng trong Triển lãm mùa Xuân 1963. Ông cũng góp phần thành lập Hội Họa sĩ Trẻ Việt Nam - Sài Gòn. Ông đã có sự thăng tiến mạnh mẽ trên con đường nghệ thuật mà ông đã chọn.

Nghệ thuật Nguyễn Trung, trên thực tế, và vì nhiều lý do, luôn luôn có sự đối phiên giữa tượng hình và phi hình, trên một quỹ đạo khỏi dự kiến, không chỉ bởi một bản chất hội họa có tính siêu thực mà còn bởi tính nội quan” (introspectif, tức tính chất của cái nhìn từ bên trong), mang dấu ấn đầy chất thơ, chất sử thi của thời đại và cũng rất giàu chất trữ tình Nam Bộ, quê hương ông.

Ở Sài Gòn những năm 1950, người ta dường như có thể phân hội họa thành hai phái: 1. Trường qui "kiểu cách" hoặc hồi cổ và 2. Hiện thực. Và có thể nói Nguyễn Trung là một trong những họa sĩ đứng ở giữa hai phải ấy.

Cho dù những tác phẩm thuộc thời kỳ đầu tiên của ông hiện còn lại không nhiều, nhưng cũng đủ cho thấy ông sớm có xu hướng của một họa sĩ hiện thực biểu hiện, hơi khắc khổ, với tính cá nhân và nội tâm rất mạnh.
Sau ngày giải phóng. Nguyễn Trung cũng đã từng được coi là một họa sĩ của xu hướng nghệ thuật hiện thực xã hội. Ông về “Trận tuyến mới (1976). "Mẹ con và biển cả" (1980), đặc biệt "Chân dung người lính - chân dung những đứa con của những bà mẹ Việt Nam anh hùng mà bình dị (1980, hiện trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam).. Và chính cái phẩm chất hiện thực vốn có của hội họa Nguyễn Trung đã đưa đến sự thích ứng này với hoàn cảnh mới, và chính cái triết lý sống, cách tiếp cận cuộc sống của một họa sĩ xuất thân và trưởng thành trong môi trường "đô thị miền Nam cũ" mà hội họa hiện thực xã hội của lông trở nên khác biệt, đặc biệt so với hội họa hiện thực xã hội của các họa sĩ miền Bắc khi đó. (Ở đây cũng không ngoại trừ cả sự khác biệt về kỹ thuật)

Nói đến Nguyễn Trung dù ở bất cứ phương diện nào, cũng không thể không nhắc đến hình tượng người phụ nữ (tất nhiên, có hình tượng những em bé trong mối quan hệ "mẫu tử"). Trong sự nghiệp hội họa của mình, ông thường xuyên trở đi trở lại với chủ đề này, và luôn luôn trở nên đặc sắc, đặc biệt khi gắn nó với biển, biểu tượng của cái cao có vĩnh hằng, sự sống, màu của khí ô-xy, sự trầm mặc, đôi khi là sức nóng nguồn cơn của những trận bão tố. Con người đứng trước biển trong tranh Nguyễn Trung, tựa như những pho tượng thủy tinh, hòa cả thể xác lẫn tinh thần với biến thật kỳ vĩ, thật kiên cường, bị tráng...

Từ đầu những năm 1990, Nguyễn Trung bắt đầu thực hiện những "tranh vật thể (tableaux-objets) và “tranh cắt dán” (collages), thông qua kỹ thuật hỗn hợp trên nền tảng kỹ thuật sơn dầu, từ bỏ biểu tượng và thay thế các yếu tố thực bằng những "ký hiệu ghi ý" (idéogrammes), tạo nên khoảng cách rất xa giữa thực nghiệm hội họa và đề tài.

Trong quá trình phát triển nghệ thuật tạo hình, Nguyễn Trung đã có những đóng góp đặc biệt vào phong cách vẽ hiện thực, đặc biệt là trong việc vẽ chân dung phụ nữ. Khác với những họa sĩ khác, tác phẩm của ông không chỉ tập trung vào hình ảnh phụ nữ, mà còn biểu lộ một phong cách vẽ đầy tinh tế về bố cục, sắp đặt màu sắc và nét vẽ. Nét vẽ của Nguyễn Trung thường vẽ phụ nữ với dáng mảnh mai, đôi tay thon thả và khuôn mặt thon thả. Cô gái trong tranh của ông thường mang nét đẹp ngây thơ, hồn nhiên và cũng rất lãng mạn.

Điểm đặc trưng của tranh của ông đó là cách sắp đặt đối tượng trong tranh rất độc đáo, từ tư thế ngồi đến cách cầm hoa hay góc nghiêng đầu, tất cả đều thể hiện được cảm xúc của người được vẽ. Phần nền của tranh được vẽ rất tỉ mỉ, ông sử dụng màu sắc rất thông thoáng và trang trí cho bức tranh một vẻ đẹp đặc biệt. Các bức tranh như "Thiếu nữ và Hoa", "Thiếu nữ", "Sen Hồng", "Khỏa thân", "Đêm xanh", "Hoa vàng" hay "Thiếu nữ đứng trên đá" đều là những tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Trung.

Sự luân chuyển, đổi phiên (như đã nói) giữa tượng hình và phí hình trong hội họa Nguyễn Trung, về thực chất, là sự đối phiên của cảm xúc, ứng với từng trạng thái tinh thần của ông qua từng thời kỳ. Chúng có thể rất khác nhau về hình thức bên ngoài, nhưng sâu thầm bên trong các hình thức ấy đều tự thân xuất hiện từ một tư tưởng, một tâm hồn, một tính cách thống nhất hiếm có trong các mối tương phản mà ta chỉ có thể gọi bằng một cái tên duy nhất. "Nguyên Trung"


Đăng nhận xét

0 Nhận xét