Người ta làm quen với hội họa của Sỹ Tốt từ bức bột màu “Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng” vẽ cuối năm 1954, cùng năm tranh được giải ba Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc. Đây là niềm khích lệ ông đi theo một khuynh hướng sáng tác nhất quán, bám lấy hiện thực, tìm thấy trong cuộc sống muôn hình muôn vẻ này một điểm dừng hợp với tạng chất, tình cảm chân thành của mình. Và ông đã thành công.
Năm 1958, bức bột màu “Em nào cũng được học cả” lại được giải nhì Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc, là một trong những tác phẩm tham dự triển lãm tại các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô. Các bình luận viên mỹ thuật của báo Sự thật (Liên Xô) đã nhận xét: “Phải có lòng yêu tha thiết đối với các em, tác giả mới có thể vẽ thành công đến như vậy”. Cùng triển lãm với tranh “Em nào cũng được học cả” là một tác phẩm vẽ ngay tại quê hương Cổ Đô của ông, bức “Lúa non buổi sớm” với chiều sâu thăm thẳm của không gian rộng lớn.
Vốn là người trong quân ngũ, nhiều năm tháng chiến đấu và rèn luyện, Sỹ Tốt rất ưu ái những chủ đề về bộ đội, về những không gian thời gian đã qua của cuộc kháng chiến thần thánh, từ tranh “Bắt sống Đờ Cát-tri”, “Chở hàng quân sự” đến “Tên lửa pháo binh”, chân dung các chiến sĩ, bộ đội du kích. Tác phẩm sơn dầu “Ơ! Bố” (1974) ra đời từ nguyện vọng đi sáng tác ở chiến trường Nam Bộ, để được gặp người con trai ở chiến trường Tây Ninh. Ông tâm sự: “Vẽ tranh này tôi dành tất cả tình thương cho những người lính trẻ, họ như con em mình, thân thiết như ruột thịt của mình”. Với cách nhìn trực quan đôn hậu, ánh sáng tươi tắn rực rỡ, “Ơ! Bố” đã phác họa một hình ảnh quen thuộc hàng ngày trên mọi nẻo đường chiến dịch. Tình cha con đã được đẩy cao hơn trong tình cảm của người chiến sĩ. Và dường như chỉ có một họa sĩ như Sỹ Tốt mới thể hiện được những tình cảm cao quý đó.
Những năm 1970, 1980 đã thành thường lệ, năm nào ông cũng tổ chức một phòng tranh nhỏ tại gia ở thôn Cổ Đô, quê hương ông. Tranh treo trên tường, để trên bàn, trên phản, trên chõng, thậm chí để cả ở hiên nhà. Bạn bè đến xem, các họa sĩ bạn vong niên Trần Văn Cẩn, Huỳnh Văn Thuận, Trần Đình Thọ, Lê Quốc Lộc, Nguyễn Văn Y, Mai Văn Hiến, Phan Kế An… đến Cổ Đô xem tranh, tán chuyện sáng tác, sinh hoạt hội hè. Chủ nhà Sỹ Tốt luôn bận rộn, khi giới thiệu tranh, khi xuống bếp bắc vội nồi khoai, bê ấm nước chè, với cái điếu cày, cho bạn. Ba gian nhà lá râm ran tiếng cười nói, bình luận, trêu chọc.
Ánh nắng vàng ươm như nhảy nhót trên những tranh giấy dó nhẹ nhàng của sưu tập hoa mới vẽ: hoa cỏ xé, hoa mào gà, hoa hồng, hoa lan, cúc, bìm bìm, rau muống, thiên lý, bí, mướp, những hoa trong vườn nhà ông vẽ đủ hết, màu sắc thấm đượm trên giấy dó, ấm áp tình đời, tình người cởi mở. Cảm giác đầu tiên đến với người xem là tình cảm chân thành, hồ hởi, hồn nhiên của người lính, người họa sĩ nông dân hiền lành, bình dị. Xem tranh ông ta không thấy có sự phô trương, tình cảm giả tạo. Đó là những tác phẩm có trình độ nghệ thuật cao, có sức gợi cảm, gây ấn tượng mạnh mẽ. Ông sáng tác với một tấm lòng nhân hậu, bởi thế tác phẩm của ông đầy tính nâng niu và trân trọng đối với cuộc sống.
Và cũng từ đó (từ quê hương bình dị đó) ông lặng lẽ qua đời năm 2002 ở tuổi 82.
Ông mất rồi những người bạn già không còn dịp về Cổ Đô vui vẻ những chiều hè, những cuộc bịn rịn chia tay bên triền đê Cổ Đô quen thuộc với những háo hức hẹn hò sẽ có một làng quê Cổ Đô họa sĩ. Sỹ Tốt từng khẳng định mỗi người dân làng quê Cổ Đô đều yêu thích hội họa, họ vẽ xóm làng thân thuộc của vùng quê châu thổ sông Hồng với những địa danh kháng chiến du kích sông Thao, vùng đất Tổ và núi Tam Đảo huyền thoại.
 |
| Trên bãi tập. Sơn dầu |
0 Nhận xét