ĐỖ XUÂN DOÃN

Họa sĩ Đỗ Xuân Doãn sinh năm 1937, mất năm 2015. Ông là học trò của họa sĩ sơn mài Nguyễn Gia Trí.

Năm 1961, ông tốt nghiệp Khoa Sơn mài Đại học Mỹ thuật Việt Nam. Tranh sơn mài của ông gắn bó với hình ảnh thiên nhiên và con người Hà Nội những năm 30-40.

Tác phẩm của Đỗ Xuân Doãn có bố cục sáng tạo, phong cách thoải mái. Tranh của ông thường mang bảng màu táo bạo, nguyên chất đỏ rực hòa sắc ôn hòa với vàng nâu, lam lục…

Ông gầy, người thẳng thớm hơi dây, tuổi “sửu” mà tướng “hầu”, trông xa đẹp như diễn viên điện ảnh, nhưng đến gần thì nhận ra hình thức không suôn sẻ như thế, tay hơi dài và mặt nhàu, mắt hơi híp và đuôi mắt cụp xuống khiêm nhường.Người có tướng khỉ thường thông minh nhanh nhẹn. Đỗ Xuân Doãn hợp tướng tinh, ông nhanh nhẹn và thông minh trong mọi công việc.

Ông ăn nói có duyên, dễ mến dễ gần, không phân đẳng cấp, ai cũng có thể gần ông và có thể thân quen ngay sau chén trà vại bia.Vẽ đẹp, làm sơn mài truyền thống ông là người số Một.Ông vẽ dễ như nói chuyện, câu chuyện kéo dài mãi không bao giờ dứt.

Với ông việc kiếm tiền có nhẽ luôn là việc hàng đầu.Ông là người coi nhẹ đồng tiền, dùng tiền theo phong cách Nam Bộ. Nên với ông sáng giàu chiều nghèo, sáng no chiều đói là chuyện bình thường.Vừa lĩnh nhuận bút xong, gặp “em” đang lúc bấn bo ông rút cả cục tiền dúi vào tay, có khi chả giữ lại đồng nào.Những năm tám mươi sau ngày thống nhất miền Bắc đói kinh khủng, lương một tháng tiêu trong một tuần là nhẵn trọi mà ông dùng tiền như thế.


Những hình ảnh thời của Doãn và bạn bè đã trải qua mà thế hệ ta bây giờ không khi nào gặp được. Ai đã từng sống trong những ngày gian khổ của Hà Nội đến đây cứ ngỡ như mình đang lạc trong 36 phố phường của đất Tràng An ngày nào.

Những bố cục sáng tạo, vững chắc, bút pháp thoải mái, nhiều mô tuýp sinh động với một bảng màu có thể là nguyên chất đỏ rực hoặc hòa sắc ôn hòa của vàng nâu, của lam hay lục... Tất cả đều thích hợp để diễn tả cảm xúc trực tiếp hay gợi nhớ: Hoa thủy tiên, Ven hồ trúc bạch, Cầu duyên, Tàn thu...

Doãn vẽ lại quá khứ còn đọng lại trong suy nghĩ của mình về Hà Nội qua một con người cụ thể là chính anh. Anh tâm sự, năm 1972 thật là khó quên. Hà Nội lúc đó thật là gian khổ bởi những trận mưa bom của giặc. Nhưng sau những giây phút gian nguy ấy, ngồi thưởng thức ly cà phê cùng bạn bè, sao thấy nó ngạt ngào làm sao. Khoảnh này có cái gì đó mà đến tận bây giờ anh không thể nào quên. Theo Doãn, chiến tranh đâu phải lúc nào cũng là đau thương, tang tóc mà đôi lúc có những giây phút, hình ảnh rất đẹp mà thời bình đâu dễ có được. Điều này được anh thể hiện trong tác phẩm Cà phê Hà Nội.

Hoặc trong Hương bưởi, hình ảnh một thiếu nữ Hà Nội những năm 30 với chiếc áo dài, tóc dài cuốn trên đầu đang ngồi dưới gốc bưởi. Một chiếc là bưởi rơi xuống ngay trên áo mà cô vẫn không hề hay biết, không biết cô có phải cô nhìn hiếc lá hay nhìn về một phương trời xa xăm nào. Hình ảnh gợi buồn man mác sao mà thân thương đối với anh.

Tuy vào sinh sống tại TP.HCM từ năm 1981 nhưng ông vẫn luôn thích vẽ về Hà Nội. Tranh của Đỗ Xuân Doãn bao giờ cũng có đề tài cụ thể hướng tới cái đẹp của sự cảm nhận. Xem tranh ông thấy tâm hồn thư thái hơn, bình yên hơn. Từ lâu tranh của ông đã rất quen thuộc với công chúng trong và ngoài nước. Các bảo tàng mỹ thuật ở VN và các nước như Pháp, Nhật, Ý, Thụy Điển, Cộng hòa liên bang Đức... đều có tranh sưu tập của ông.

Đăng nhận xét

0 Nhận xét